آنالیز حساسیت و بررسی تغییر نوع سیستم آبیاری بر آبخوان دشت قزوین با استفاده از نرم افزار GMS
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)
2 دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین
3 Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran Postal Code: 34148-96818
doi
چکیده
کاهش میزان بارندگی، افزایش خشکسالی و توسعه کشاورزی در سالهای اخیر منجر به افزایش مصرف آب زیرزمینی و افت روزافزون سطح ایستابی شده است. در این مطالعه با استفاده از نسخه 10 نرم افزار GMS، وضعیت آبخوان دشت قزوین در دو حالت پایدار برای مهر 1397 و ناپایدار از مهر 1397 تا شهریور 1398 مدلسازی گردید. آنالیز حساسیت مدل نسبت به پارامترهای هدایت هیدرولیکی و آبدهی ویژه انجام شده و پس از واسنجی و صحتسنجی مدل این پارامترها تعیین گردید. آنالیز حساسیت مدل نسبت به این دو پارامتر نشان میدهد که مدل حساسیت بیشتری نسبت به تغییرات هدایت هیدرولیکی در مقایسه با تغییرات آبدهی ویژه دارد. ریشه میانگین مربعات خطا در حالت پایدار و ناپایدار بهترتیب 84/0 و 06/1 متر ، میانگین خطای مطلق بهترتیب 66/0و 75/0 متر و ریشه میانگین مربعات خطای نرمال شده نیز بهترتیب 00007/0 و 0009/0 بهدست آمد که نشان از دقت بالای شبیهسازی مدل دارد. مقدار متوسط هدایت هیدرولیکی در محدوده آبخوان 06/14 متر بر روز و آبدهی ویژه 064/0 تخمین زده شد. سپس سطح آب زیرزمینی در 6 سناریوی تغییر سیستمهای آبیاری (حفظ وضعیت موجود، افزایش سطح آبیاری تحت فشار، تغییر سیستمها به سطحی، تغییر سیستمها به بارانی، تغییر سیستمها به قطرهای و آبیاری با راندمان 100 درصد) شبیهسازی گردید. نتایج نشان داد با فرض ثابت بودن برداشت آب زیرزمینی و عدم وجود پدیده فرونشست، در سناریوی آبیاری سطحی، سطح آب زیرزمینی در بالاترین حالت خود با آب برگشتی 30 درصد و در شرایط آبیاری قطرهای در پایینترین حالت خود با میزان آب برگشتی 6/3 درصد قرار خواهد گرفت.