ارزیابی آسیب‌پذیری صنعت پتروشیمی کشور از پیامدهای تغییر اقلیم و شناسایی ریسک‌ها و فرصت‌های بالقوه

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی پردیس پژوهش و توسعه انرژی و محیط زیست، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

2 عضو هیئت علمی پردیس پژوهش و توسعه انرژی و محیط زیست، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

3 شرکت ملی صنایع پتروشیمی، تهران، ایران

4 عضو هیئت علمی پردیس پژوهش و توسعه انرژی و محیط زیست، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

5 شرکت پایدار فرآیند ویرا، تهران، ایران

6 شرکت ملی صنایع پتروشیمی، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف این مطالعه، شناسایی و پیش‏‌بینی خسارت‏‌های احتمالی ناشی از تغییر اقلیم بر صنعت پتروشیمی کشور، شناسایی جنبه‌‏های تأثیرگذار تغییر اقلیم و تبیین تأثیرپذیرترین فعالیت­‌های صنعت پتروشیمی از تغییر اقلیم و در نهایت تحلیل ریسک‌­ها و فرصت­‌ها بوده است. از استاندارد ایزو ۱۴۰۹۱ برای تدوین روش‏‌شناسی این مطالعه استفاده شده است. محدوده جغرافیایی مطالعه شامل کل کشور در ۱۰ ایستگاه هواشناسی (مطابق با مناطق دارای صنعت پتروشیمی) و بازه زمانی تجزیه و تحلیل شامل ۲۵ سال آینده (۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰) بوده است. مجموعاً ۱۲ متغیر اقلیمی برای این محدوده زمانی و مکانی مورد بررسی قرار گرفته است. در مجموع ۱۸ جنبه‏ تأثیرپذیر صنعت پتروشیمی از تغییرات متغیرهای اقلیمی و پیامدهای آن‌ها (مخاطرات اقلیمی) شناسایی شده و بر اساس ۱۲ متغیر اقلیمی و تغییرات روند آن‌ها در مناطق مختلف کشور (مجموعاً ۱۷ روند-منطقه) ارزیابی شدند. نتایج این مطالعه نشان داد که مهم‌ترین ریسک­های قابل‌توجه در صنعت پتروشیمی ناشی از تغییر اقلیم به موضوعات افزایش دما، روزهای داغ و باران‏‌های سیل‏‌آسا در کلیه مناطق، افزایش رطوبت نسبی در کلیه مناطق به غیر از عسلویه، افزایش خشک‌سالی در کلیه مناطق به غیر از عسلویه و شیراز، افزایش سرعت باد در کلیه مناطق به غیر از ماهشهر و افزایش دمای آب و اسیدیته دریا در سواحل عمان و خلیج فارس معطوف است. مهم‌ترین پیامدهای این تغییرات شامل افزایش مصرف و قیمت انرژی، آسیب و استهلاک تأسیسات، افزایش هزینه‌‏های عملیاتی و اختلال در تولید پایدار و بعضاً افزایش مخاطرات ایمنی، سلامت و محیط زیستی می‏‌شود. همچنین نتیجه‏ گرفته شد که مهم‌ترین فرصت‌­های پیش رو برای صنعت پتروشیمی در محدوده کاهش استهلاک و آسیب به تجهیزات در مناطق جنوبی کشور (عسلویه و شیراز) قرار گرفته و پس از آن افزایش دسترسی به منابع انرژی و خوراک و کاهش مخاطرات سلامتی و ایمنی از جمله مهم‌ترین فرصت­‌ها در کلیه مناطق کشور هستند.