مطالعه مقدماتی زیست شناسی تولیدمثل مار چلیپر ماده در استان مازندران
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان، گروه زیست شناسی، دامغان، ایران
3 عضو هیأت علمی، گروه زیست شناسی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران
doi
چکیده
مار چلیپر (Natrix tessellata) متعلق به خانواده کلوبریده، نیمه آبزی و روز فعال بوده و در اکثر مناطق ایران انتشار دارد. این مطالعه به منظور بررسی زیستشناسی تولید مثل جنس ماده در مار چلیپر از اوایل فروردین تا آبان 1391 در استان مازندران انجام شد. 63 نمونه ماده از چهار ایستگاه مزرعه پرورش ماهی ﺁب بندانسر، پارک جنگلی شهید زارع، شالیزارهای اطراف ساری و رودخانه تجن واقع در شهرستان ساری در طول روز با دست و تور دستی جمعآوری شدند. نمونهها با کلروفرم بیهوش شده و پس از انجام مطالعات ریختشناسی و زیستسنجی تشریح شده گردیده و تخمدانها و اویداکتها مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که مادههای مار چلیپر پس از خواب زمستانی و در اواسط فروردین فعالیت زیستی خود را از سر گرفته و فصل تولیدمثل خود را آغاز میکنند. اووژنز از اواسط اردیبهشت تا اواخر خرداد به اوج خود میرسد، از اواخر تیر کاملاً کاهش یافته و در مرداد ماه خاتمه مییابد. تخمگذاری از اواخر بهار تا اوایل تابستان است. نوزادان و نمونههای جوان از اوایل مرداد تا مهر به وفور یافت میشوند.