فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فسفر یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاهان بوده و در اغلب خاک­ها رفتار پیچیده­ای داشته و با اجزا خاک بصورت ترکیبات کم محلول تا نامحلول در می­آید. بهره­برداری از پتانسیل بیولوژیک خاک­ها می­تواند حلالیت و تحرک آن را برای تغذیه مطلوب گیاهان فراهم نماید. این تحقیق به­منظور جداسازی و غربالگری سویه­های باکتریایی (PSB) و قارچی (PSF) حل­کننده فسفات از نظر توان انحلال فسفات­ها در حضور دو منبع تری­کلسیم فسفات (TCP) و خاک فسفات (RP) انجام گردید. تعداد 55 نمونه ریزوسفری از مزارع گندم ارومیه برداشت و جداسازی اولیه و ارزیابی توان حل­کنندگی بصورت کیفی در محیط کشت جامد NBRIP انجام شد. توانایی انحلال کمی سویه­های کارآمد در آزمایشی به­صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی شامل منبع فسفاته (TCP و RP) و تلقیح میکروبی (شاهد، PSB­45­، PSB15­، PSB30، PSB2، PSB­11، PSB12، PSB20، PSF1، PSF3، PSF4 و PSF7) در هفت زمان انکوباسیون در دمای 28 درجه سلسیوس در انکوباتور (0، 1، 3، 6، 9، 12 و 15 روز ) مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که منبع فسفاته، سویه­های میکروبی و زمان انکوباسیون تاثیر معنی­داری (P<0.001) بر مقادیر فسفر حل­شده و pH محیط داشت. بیشترین میزان فسفر محلول با 636 میکروگرم بر میلی­لیتر توسط سویه­ی PSF1 از منبع تری­کلسیم فسفات آزاد شد. همچنین سویه­ی PSF1 در روز دوازدهم با 570 میکروگرم بر میلی­لیتر بیشترین توان حلالیت را نسبت به سایر سویه­ها نشان داد. میزان فسفر حل­شده توسط سویه­ها با pH محیط کشت رابطه­ی خطی منفی و معنی­داری نشان داد. میزان pH در نمونه تلقیح شده با سویه­ی PSF1 در منبع تری­کلسیم فسفات بیشترین مقدار کاهش (4 واحد) را نسبت به سایر سویه­ها و تیمار شاهد نشان داد و همچنین بیشترین کاهش pH در روز دوازدهم (90/3pH=) توسط همین سویه مشاهده شد درحالی که میزان pH در تیمار شاهد بدون تغییر باقی ماند.