تبخیر- تعرق و ضریب گیاهی خیار گلخانه ای در منطقه همدان
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان
2 استایار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
3 موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
doi
چکیده
برای تعیین تبخیر- تعرق و ضریب گیاهی خیار گلخانهای (رقم نگین) آزمایشی در گلخانهای تجاری در دو فصل کشت زمستانه و بهاره در استان همدان انجام شد. هدف از این تحقیق محاسبه تبخیر - تعرق با استفاده از مدلهای پنمن-مانتیث فائو و پنمن-مانتیث اصلاح شده در گلخانه توسط استانگلینی و تخمین مقادیر ضرایب گیاهی خیار گلخانهای در مراحل مختلف رشد در منطقه همدان و مقایسه آن با سایر مطالعات بود. سطوح آبیاری اعمال شده سه مقدار جبران رطوبت خاک تا رسیدن به 80، 100 و 120 درصد ظرفیت مزرعه بودند . از بیلان آب خاک برای تخمین تبخیر- تعرق گیاهی در گلخانه استفاده شد. مقادیر تبخیر- تعرق به روش استانگلینی و پنمن مانتیث فائو بهترتیب در کشت زمستانه 2/214 و 5/181 میلیمتر و در کشت بهاره 3/222 و 6/227 میلیمتر به دست آمدند. نسبت تبخیر- تعرق به روش پنمن- مانتیث در داخل و خارج گلخانه در کشت زمستانه و بهاره بهترتیب 8/0 و 81/0 بود. مقادیر تبخیر- تعرق واقعی حاصل از بیلان آب خاک در کشت زمستانه و بهاره به ترتیب 2/148 و 4/210 میلیمتر بودند. نتایج نشان داد میانگین ضریب گیاهی در مرحله ابتدایی، میانی و انتهایی فصل رشد درکشت زمستانه به ترتیب 69/0، 43/1 و 05/1 و در کشت بهاره به ترتیب 63/0 ، 15/1 و 9/0 بود. نتایج این مطالعه میتواند مبنای علمی لازم برای بهینهسازی آبیاری و صرفهجویی در مصرف آب، ایجاد برنامهریزی مناسب آبیاری و بهبود کارایی مصرف آب در گلخانه و نیز کاهش مصرف انرژی با اجتناب از مصرف بیش از حد آب و در نهایت افزایش بازدهی تولید محصول و بازده اقتصادی را فراهم کند. بررسی تبخیر-تعرق و رشد پوشش گیاهی و تغییرات رطوبت در طول فصل رشد نیز نشان داد برای جلوگیری از توسعه بیماریهای گیاهی استفاده از سطح تهویهای بیشتر و یا تهویه اجباری در گلخانهها ضروری است.