پیش‌نگری شاخص‌های حدی بارشی و دمایی در دوره 2100-2026 بر اساس برونداد مدل‌های CMIP6 (مطالعه موردی: مشهد)

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده اقلیم‌شناسی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو ، مشهد، ایران

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 گروه علوم و مهندسی آب.دانشکده کشاورزی.دانشگاه فردوسی مشهد.ایران

4 گروه علوم و مهندسی آب- دانشکده کشاورزی - دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

در این مقاله از بین 26 شاخص حدی مشخص شده توسط ETCCDI، تعداد 11 شاخص‌ که کاربرد بیشتری در حوزه هواشناسی‌کشاورزی دارند، مورد مطالعه قرار گرفت و رفتار آن‌ها در دوره دیدبانی، تطابق آن‌ها با شاخص‌های مستخرج از داده‌های تاریخی مدل‌های منتخب CMIP6 و پیش نگری آنها بررسی شد. دوره پایه 2014-1989 و دوره های آینده 2050-2026 (آینده نزدیک)، 2075-2051 (آینده میانه) و 2100-2076 (آینده دور) در نظر گرفته شدند. سه مدل ESM شامل ACCESS-CM2 ، MIROC6 و MRI-ESM2-0 برای انجام این تحقیق انتخاب شدند. از نرم افزارهای CMHyd و Rclimdex به ترتیب برای مقیاس‌کاهی داده‌های مدل‌های یاد شده و استخراج شاخص های حدی استفاده شد. نتایج نشان دادند از سه مدل یاد شده، مدل ACCESS-CM2 توانمندی بهتری در مقایسه با سایر مدل‌ها در شبیه‌سازی شاخص‌های حدی دوره تاریخی دارد و لذا به‌عنوان مناسب‌ترین مدل جهت پیش‌نگری انتخاب شد. نتایج نشان دادند که بر اساس مدل منتخب نهایی، در سه سناریو و در سه دوره آینده نزدیک، میانه و دور در سطح اطمینان 95 درصد، شاخص شب‌های سرد روند کاهشی معنادار و درصد شب‌های گرم روند افزایشی معنادار دارند و در سطح اطمینان 90 درصد تعداد روزهای تابستانی نیز در سناریو خوش‌بینانه در آینده نزدیک، میانه و دور روند افزایشی معنی‌دار دارد و در سناریو میانه (آینده نزدیک و میانه) و در سناریو بدبینانه (تنها در آینده نزدیک) روند افزایشی دارد. علیرغم وجود تغییرات مثبت و منفی در بقیه 8 شاخص حدی دمایی و بارشی در دوره‌های آینده، در هیچ یک از آنها در دو سطح 90 و 95 درصد تغییرات معنادار تشخیص داده نشد. آگاهی از چشم‌انداز آینده رخدادهای حدی بارشی و دمایی می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های ‌مدیریت آب، خاک و هواشناسی‌کشاورزی، به ویژه در برنامه در حال تدوین هفتم توسعه اقتصادی-اجتماعی کشور، مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها