فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از پارامترهای تأثیرگذار بر ارتعاشات ناشی از خطوط زیرزمینی، وجود سنگ بستر زیر لایه خاکی است. امواج منتشر شده از تونل با رسیدن به مرز لایه بستر و بازگشت مجدد آنها به داخل لایه بالایی باعث تغییر در پاسخ محیط می­شود. در این مقاله، با استفاده از مدل­های المان محدود دوبعدی با در نظر گرفتن لایه خاکی بالای سنگ بستر، به بررسی تأثیر این پارامتر بر ارتعاشات رسیده به سطح زمین در تونل­های تک و دوقلو پرداخته شده است. با در نظر گرفتن مدول­های الاستیسیته مختلف در محدوده مدول الاستیسیته خاک و سنگ برای لایه بالایی و سنگ بستر، تأثیر این پارامتر بر ارتعاشات دریافت شده در سطح زمین تعیین شده است. در نهایت، با افزایش عمق سنگ بستر، تأثیر آن در عمق­های مختلف بررسی شده و با استفاده از پوش رسم شده، تأثیر آن در فواصل مختلف از تونل نشان داده شده است. نتایج نشان می­دهد که مدول الاستیسیته خاک لایه بالایی نسبت به مدول الاستیسیته سنگ بستر تأثیر بیشتری بر نتایج تعیین شده دارد. برای تونل تک و تونل­های دوقلو، تأثیر وجود سنگ بستر در فواصل دور بیشتر بوده و باعث تغییر نتایج به دست آمده در بالای تونل و در فاصله 30 متری از تونل به ترتیب حدود dB 2 و dB 7 نسبت به محیط هموژن می گردد.