مدل سازی نقش پوشش و اندازه سنگریزه سطحی بر تولید رسوب با استفاده از روش پاسخ سطح

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم خاک، دانشگاه ارومیه (مکاتبه کننده)

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم خاک، دانشگاه ارومیه

3 دانشیار گروه علوم خاک، دانشگاه ارومیه،

doi
چکیده

سنگریزهسطحی عاملی مهم در کنترل مقدار فرسایش خاک به­ویژه در اراضی شیب­دار مناطق خشک ونیمه­خشک است که مدل­سازی نقش آن در فرسایش خاک، پیچیدگی­های فراوانی دارد. هدف ازاین مطالعه مدل­سازی تاثیر همزمان دبی جریان سطحی، پوشش و همچنین ابعاد سنگریزه­هایسطحی بر غلظت رسوب با استفاده از روش پاسخ سطح و بر مبنای طرح مرکب مرکزی بود.آزمایش­ها در دو سری مجزا و در شیب ثابت 5 درصد انجام شد. مدل بر اساس نتایج سریاول آزمایش­ها ایجاد و با استفاده از نتایج آزمایش­های سری دوم، اعتبارسنجی شد. یافته­هابیانگر کارآمدی بالای ( gl-1­6/1= RSME و 943/0= R2) مدل طرح مرکب مرکزی در برآورد غلظت رسوبمشاهده­ای از آزمایش­های سری اول بود. اعتبارسنجی مدل نیز بیانگر کارایی بالای مدل( gl-1­6/3= RSME و 895/0=R2) برای دامنه تغییرات وسیعی از ویژگی­هایاولیه بود. بر مبنای نتایج آزمایش­ها، افزایش درصد سنگریزه سطحی در محدوده­ی صفرتا 45 درصد سبب کاهش غلظت رسوب شد با این حال اثر سنگریزه­های ریزتر در کاهش غلظترسوب در مقایسه با سنگریزه­های درشت­تر بیشتر بود.