عدم قطعیت کلی سیستمهای اندازهگیری گاز: بررسی موردی آزمایشگاههای کالیبراسیون کنتورهای گاز
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، واحد مهندسی تعمیرات مکانیک، شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی، بوشهر، ایران
2 کارشناسی ارشد، واحد پژوهش و فناوری، شرکت گاز استان آذربایجان شرقی، تبریز، ایران
3 کارشناسی ارشد، واحد پژوهش و فناوری، شرکت گاز استان آذربایجان شرقی، تبریز، ایران
4 استاد، پژوهشکده اندازهگیری جریان سیالات، دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
5 کارشناسی ارشد، پژوهشکده اندازهگیری جریان سیالات، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
doi
چکیده
یکی از مهمترین مباحث در اندازهگیری صحیح گاز، عدم قطعیت کنتور بهعنوان ابزار اندازهگیری است. در این زمینه بر طبق استانداردها و دستورالعملهای مربوطه، لازم است عدم قطعیت تکتک اجزاء سیستم اندازهگیری نظیر المان اندازهگیری (بهعنوان مثال اریفیس)، دستگاه اندازهگیری دما و فشار و غیره در محدوده مجاز باشد. علاوه بر این، یکی از موارد بسیار حیاتی که متأسفانه امروزه به آن توجه زیادی نمیشود، عدم قطعیت ترکیبی سیستم اندازهگیری و برهمکنشها و اثرات متقابل اجزاء سیستم اندازهگیری بر یکدیگر و بر عدم قطعیت کلی سیستم است. از این رو در این مطالعه به ارائه روابط مورد نیاز جهت محاسبه عدم قطعیت کلی آزمایشگاههای کالیبراسیون کنتورهای گاز در کشور پرداخته شد و در انتها نیز عدم قطعیت کلی دو مرکز بهصورت نمونه محاسبه و گزارش شده است. یکی از این مراکز توانایی کالیبراسیون کنتورهای توربینی و دیگری توانایی کالیبراسیون کنتور دیافراگمی را دارا بود. نتایج بهدستآمده نشان داده است که عدم قطعیت کلی مرکز کالیبراسیون کنتور توربینی برابر با 422/0درصد بوده است که انحراف کالیبراسیون کنتور مرجع، بیشترین نقش را در این عدم قطعیت کلی داشته است. همچنین محاسبه عدم قطعیت کلی مرکز کالیبراسیون کنتور دیافراگمی نشان داد بهترین عدم قطعیت کلی این مرکز 23/0درصد بوده است. مقایسه نتایج عدم قطعیت کلی این دو مرکز با معیارهای جهانی نشان داد عدم قطعیت کلی مراکز در محدوده مناسبی قرار دارد و با کالیبراسیون دورهای تجهیزات اندازهگیری مانند کنتور مرجع و ... میتوان این مقدار را نیز بهبود داد.
