بررسی تبخیر-تعرق، عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیک گلرنگ پاییزه تحت تنشهای خشکی و شوری
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشگاه اردکان. اردکان، ایران
4 ایستگاه تحقیقات پسته شهرستان اردکان، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد.
doi
چکیده
تنشهای خشکی و شوری از مهمترین چالشهای موجود در بخش کشاورزی بخصوص در مناطق خشک و نیمهخشک هستند. در این پژوهش به منظور بررسی اثر برهمکنش شوری و خشکی بر گیاه گلرنگ (رقم گلدشت) آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه ایستگاه تحقیقات پسته شهرستان اردکان واقع در استان یزد در سال 1398 انجام گرفت. تیمارهای آبیاری شامل دورهای 5 (I1)، 10 (I2) و 15 (I3) روز و سطوح شوری آب آبیاری شامل 7/0 (S1)، 4 (S2)، 7 (S3) و 10 (S4) دسیزیمنسبرمتر بودند. در پایان دوره رشد، صفاتی مانند عملکرد دانه، وزن هزاردانه، وزن خشک شاخساره، شاخص برداشت، بهرهوری مصرف آب، سطح برگ، تبخیر- تعرق، نشت یونی و شاخص کلروفیل گلرنگ اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که اثرات اصلی سطوح مختلف شوری آب آبیاری و دورهای آبیاری بر تمام صفات اندازهگیری شده معنیدار بود. همچنین اثر متقابل شوری و دور آبیاری بر روی تمامی صفات بجز سطح برگ و نشت یونی در سطح یک درصد معنیدار بود. با افزایش شوری آب آبیاری و طولانی شدن دور آبیاری تمامی صفات بجز نشت یونی کاهش پیدا کردند. در بیشترین سطح شوری (S4) نسبت به تیمار شاهد (S1)، متوسط میزان تبخیر-تعرق در دوره اعمال تنش و عملکرد دانه به ترتیب 32 و 7/84 درصد کاهش یافت. دور آبیاری 15 روز نیز نسبت به 5 روز باعث کاهش 38 و 4/86 درصدی بهترتیب در تبخیر-تعرق در دوره اعمال تنش و عملکرد دانه شد. ضریب آب سهلالوصول برای عملکرد دانه گلرنگ 45/0 بدست آمد. حد آستانه شوری محلول خاک برای کاهش عملکرد دانه گلرنگ 4/3 دسیزیمنس بر متر و شیب کاهش عملکرد دانه به ازای افزایش یک واحد شوری 8/5 درصد بدست آمد.