فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران آب یک عامل محدود کننده عمده برای کشاورزی در تمام مناطق خشک و نیمه خشک جهان است. شناسایی ژنوتیپ‌ها برای تولید ارقام متحمل به خشکی مستلزم ارزیابی عملکرد شکر آنها در شرایط کم آبیاری است. بنابراین اعمال سطح تنش خشکی مؤثر، در ارزیابی ژنوتیپ ها برای تحمل به خشکی کاملاً ضروری است. بدین منظور چهار ژنوتیپ تحت هشت تیمار آبیاری با استفاده از طرح کرت های یک بار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار طی سال‌های1387و 1388 در مرکز تحقیقات کشاورزی همدان مورد ارزیابی قرار گرفت. هشت تیمار آبیاری شامل سه تیمار آبیاری نشتی بعد از 80، 130 و 180 میلی متر، دو تیمار آبیاری قطره‌ای شامل آبیاری بعد از 30 میلی متر با تامین 100 درصد و آبیاری بعد از 30 میلی متر با تامین 50 درصد آب مورد نیاز چغندرقند و سه تیمار آبیاری قطره‌ای بعد از 80، 130 و 180 میلی‌متر بر اساس تبخیر تجمعی از تشتک، اعمال شد. تیمارهای آبیاری در کرت‌های اصلی و چهار ژنوتیپ در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر برهمکنش بین ژنوتیپ ها و آبیاری برای شاخص حساسیت به خشکی، در سطح احتمال پنج درصد معنی دار بود. کاهش عملکرد شکر ژنوتیپ‌های چغندرقند در اثر کاهش مقدار آب (آبیاری قطره ای بعد از 30 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر با تامین 50 درصد آب مورد نیاز) شدیدتر از دور‌های مختلف در هر دو روش آبیاری بود. نتایج نشان داد که آبیاری نشتی، روش کارآمد و مؤثری برای ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ های چغندرقند نیست. بنابراین، به منظور ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ ها در برنامه های اصلاحی و تولید ارقام متحمل به خشکی، روش آبیاری قطره‌ای پس از تبخیر تجمعی 30 میلی متری با تامین 50 درصد نیاز آبی چغندرقند، به عنوان روش و سطح تنش خشکی مؤثر معرفی می‌شود.