فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محققین شبکه‌های آبیاری لزوم تغییر روش‌های تحویل و توزیع آب را به روش‌های انعطاف‌پذیر مطرح کرده‌اند. درروش برحسب درخواست تعدد و تنوع زمانی و مکانی درخواست‌ها، برنامه‌ریزی توزیع و تحویل آب را مشکل، و اجرای آن را پیچیده میکند. یکی از چالش‌ها در این شرایط، تشدید رفتار جریان غیر ماندگار است. ناپایدار بودن جریان، موجب تحویل آب به آبگیرها، با مازاد یا کمبود احتمالی می‌شود که برخلاف تصور اولیه باعث ضعف عملکرد می‌شود. بنابراین لازم است عملکرد هیدرولیکی روش‌های برحسب درخواست قبل از توصیه آن‌ها ارزیابی شود. در این تحقیق با توجه به طبقه‌بندی روش‌های برحسب درخواست سه گزینه اصلی تعریف گردید. برای ارزیابی درست گزینه‌‌ها، حجم آب تحویلی به هر یک از آبگیرها در تمامی نوبت‌های تحویل یکسان در نظر گرفته شد. برای این منظور در هر یک از گزینه‌ها از میان سه عامل دبی، مدت تحویل و دور آبیاری، دو عامل متغیر در نظر گرفته شد. با در نظر گرفتن گزینه‌های افزایش و کاهش درخواست، جمعاً چهارده سناریو تعریف شد. سناریوها در کانال عقیلی شرقی واقع در شبکه گتوند در استان خوزستان با استفاده از مدل ICSS شبیه‌سازی شد و مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد اگرچه با افزایش انعطاف‌پذیری، ناپایداری جریان نیز افزایش می‌یابد، اما در صورت اجرای درست عملیات تنظیم سازه‌ها، عملکرد هیدرولیکی کانال در گزینه‌های مختلف، تفاوت چندانی ندارند و بیشترین مازاد یا کمبود تحویل آب به آبگیرها در بین سناریوها در حدود سه درصد حجم کل آب درخواستی بوده است. کمترین میزان شاخص‌های کفایت و راندمان به ترتیب برابر است با: 970/0و 968/0 و بیشترین مقدار شاخص‌های عدالت و پایداری به ترتیب 082/0 و 056/0 به دست آمد که همگی به مقدار ایده آل خود بسیار نزدیک است. بنابراین صرف‌نظر از رفتار هیدرولیکی جریان، با تعیین و اجرای صحیح عملیات بهره‌برداری، سطوح مختلف انعطاف‌پذیری برای انواع روش‌های برحسب درخواست، قابل‌دسترس خواهد بود.