تحلیل حساسیت مدل AquaCrop نسبت به تغییرات پارامترهای رشد گیاه ذرت تحت تنش شوری در روش های مختلف آبیاری
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
3 دکتری آبیاری و زهکشی، سازمان آب و برق استان خوزستان، اهواز، ایران.
doi
چکیده
تحلیل حساسیت مهمترین مرحله قبل از واسنجی هر مدل گیاهی است.این عمل به محققان کمک میکند تا اطلاعات کافی در خصوص اثرگذاری هر پارامتر و میزان تغییرات آن در مرحله واسنجی داشته باشند.این موضوع با توجه به روند رو به افزایش کاربرد مدل AquaCrop برای شبیهسازی گیاهان زراعی از اهمیت بیشتری برخوردار است.به همین دلیل در تحقیق حاضر میزان حساسیت این مدل گیاهی نسبت به تغییرات پارامترهای رشد گیاهی بهرهوری آب نرمال شده (WP*)، حداکثر ضریب تعرق گیاهی (KCTrx)، ضریب پوشش گیاهی اولیه (CC0)، ضریب رشد پوشش (CGC)، ضریب کاهش پوشش (CDC) و شاخص برداشت (HI) با استفاده از روش Beven (1979) ارزیابی شد.بدین منظور از دادههای برداشت شده در یک مزرعه تحقیقاتی در شهرستان اهواز در سال 1393 استفاده شد. تیمارهای مورد مطالعه شامل روش آبیاری (D: آبیاری بارانی با آب شور و F: آبیاری بارانی با کاربرد آب شور و شیرین و S: آبیاری جویچهای) با پنج کیفیت آب آبیاری (S1: 5/2، S2: 2/3، S3: 9/3، S4: 6/4 و S5: 1/5 دسیزیمنس بر متر) بود.نتایج نشان داد که بیشترین حساسیت نسبت به تغییرات بهرهوری آب نرمال شده (0.95≤Spi≤1.04) و ضریب گیاهی برای تعرق (0.95≤Spi≤0.67) بود.پس از آن، حساسیت شاخص برداشت (0.51≤Spi≤0.56) در دسته متوسط قرار داشت. میزان تغییرات عملکرد در مقادیر مختلف بهرهوری آب نرمال شده، ضریب گیاهی برای تعرق، شاخص برداشت و ضریب کاهش پوشش به ترتیب 3/3-7/1، 6/1-8/0، 16/1-6/0 و 64/0-32/0 تن در هکتار بود. ضرایب حساسیت برای همه پارامترها به جز CDC مثبت بود.بنابراین با افزایش مقدار CDC مدل AquaCrop دچار خطای کمبرآوردی و با افزایش مقدار سایر پارامترها این مدل دچار خطای بیشبرآوردی میشود.بنابراین، در شرایطی که اختلاف عملکرد واقعی و شبیهسازی شده زیاد است،بهتر است پارامترهای بهرهوری آب نرمال شده و ضریب گیاهی برای تعرق مورد توجه قرار گیرند.در غیر این صورت، پارمترهای شاخص برداشت و ضریب کاهش پوشش مد نظر قرار گیرند.