فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این تحقیق، سینتیک رهاسازی فسفر توسط بی­کربنات سدیم در 12 خاک آهکی از استان آذربایجان­شرقی با استفاده از نمونه خاک‎های سطحی (cm 30-0) اندازه­گیری شد. محلول بی‌کربنات سدیم نیم مولار با pH 5/8 به خاک‎ها افزوده شد و به‎مدت 25/0، 5/0، 1، 2، 4، 8 و 16 ساعت تکان داده شد. سپس عصاره­گیری و غلظت فسفر آزاد شده تعیین گردید. برای تعیین شاخص­های رشد گیاه ذرت آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی و در سه تکرار و به­مدت 2 ماه انجام شد. نتایج نشان داد که کمترین و بیشترین مقدار فسفر استخراج شده در خاک‎های مورد مطالعه طی 16 ساعت به‎ترتیب 5/5 و 1/38 با میانگین 6/15 میلی­گرم فسفر بر کیلوگرم خاک بود. مقایسه ضرایب تبیین (R2) و خطای معیار (SE) هفت معادله مختلف نشان داد که سه معادله الوویچ ساده شده، دو ثابته و پخشیدگی پارابولیک داده­های آزاد شدن فسفر از خاک‎ها را بهتر بیان کردند.  پارامتر a معادله دو پارامتری (q=atb) با وزن خشک بخش هوایی ذرت و مقدار فسفر بخش هوایی همبستگی مثبت و معنی­دار نشان داد (r به‎ترتیب **75/0 و *61/0) اما پارامتر b با هیچکدام از پارامترهای گیاهی همبستگی نداشت. همچنین حاصل ضرب ab که نشان دهنده مقدار فسفر آزاد شده در لحظات اولیه است با وزن خشک بخش هوایی همبستگی مثبت نشان داد (**76/0=R). ثابت سرعت پخشیدگی (kp) معادله پخشیدگی پارابولیک با وزن خشک بخش هوایی همبستگی معنی­داری (01/0>P) داشت. در نتیجه، آزمون خاک برای فسفر قابل­دسترس (Olsen-P) که با عصاره­گیری فسفر پس از مدت زمانی کوتاه انجام می­گیرد، ممکن است منجر به کم­برآوردی فسفری گردد که نهایتا به محلول خاک و برای گیاه آزاد می­شود.