پایش چند شاخصی خشکسالی کشاورزی در شهرستان کرمانشاه

نویسندگان

1 استادیار، گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

2 دانشیار، گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

3 دانشیار، گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.

4 دانشجوی دکترا، گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

5 استاد، گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

doi
چکیده

بررسی روند مکانی‌-‌زمانی خشکسالی که با روند کند و عوامل بوجود‌‌آورنده متعدد بر کشاورزی و تأمین غذای مردم اثر می‌گذارد، الزامی است؛ بنابراین پژوهش حاضر باهدف ارزیابی خشکسالی کشاورزی در شهر کرمانشاه با بکارگیری شاخص‌های ماهواره‌ای (میانگیری تصاویر ماهواره‌های Sentinel2 و Landsat8 در فصل رشد) و زمینی (با استفاده از داده‌های بارش و دما از سال ۱۳۶۹ تا ۱۳۹۹) انجام شد. نتایج شاخص‌های زمینی حاکی از عدم وجود خشکسالی در سال‌های ۱۳۸۱، ۱۳۸۶، ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ است. SPEI ۱۲ و ۲۴‌ماهه سال ۱۳۸۰ و SPI ۲۴‌ماهه، ۱۳۷۸ را در رده خشکسالی بسیار شدید برآورد کرد. شاخص‌های ماهواره‌ای در سال ۱۳۹۴ و ۱۳۹۶؛ ازدیاد دمای سطح زمین و در سال ۱۳۹۸ (افزایش رطوبت زمین و خشکی دمایی گیاه) و ۱۳۹۹ افزایش تراکم گیاهان را برآورد کرد. کاهش عملکرد چغندرقند در سال‌های ۷۸ تا ۸۲ و افزایش در سال‌های ۸۵ تا ۸۸، ۹۰/۹۱ و ۹۹/۱۴۰۰ موید نتایج بالاست. در نواحی شمال، شمال‌شرقی و شرق؛ درجه حرارت بالا و میزان بارندگی و رطوبت کم، خاک را خشک و بر رشد، سلامت و تراکم گیاهان اثر منفی گذاشته اما ناحیه جنوب همیشه مرطوب بوده است. وجود خشکسالی در دوره مطالعه مشهود و تصاویر سنتینل دو از حساسیت بیشتری درباره شاخص‌های گیاهی برخوردار بودند.