مکانیابی مخازن استراتژیک نفت و گاز با تلفیق تکنیک تصمیمگیری گروهی و برنامهریزی خطی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی صنایع، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، واحد بینالملل خرمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمشهر، ایران
3 مدیر گروه مهندسی صنایع، واحد بینالمللی خرمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمشهر، ایران
doi
چکیده
امکان ذخیرهسازیِ کربوهیدراتها برای کشورهای صادرکنندهی این محصولات سبب میشود که بتوانند علاوه بر حفظ روند تولید، در مذاکرات و چانهزنیهای بینالمللی نیز دست بالا را داشته باشند. ازآنجاییکه مخازن روسطحی دارای محدودیتهای فراوانی بوده و همچنین ازنظر امنیتی قابلیت اطمینان پایینی دارند لذا ضروری است کشورها برای ذخیرهسازی نفت و گاز به مخازن استراتژیک (زیرسطحی) روی آروند. هدف از این پژوهش اولویتبندی مکانهای موردنظر جهت ساخت مخازن استراتژیک نفت و گاز در ایران میباشد. در این پژوهش، شناسایی معیارهای استراتژیک و مهم برای مکانیابی مخازن زیرسطحی توسط متخصصینِ باتجربه و با بهرهگیری از پرسشنامهی آزاد نخستین ابزار در شناسایی معیارهای مطلوب مکانیابی بوده است و نتایج توسط گروه خبرگان غربال گردید. مجموعاً ۲۲ معیار برای اولویتبندی مکان موردنظر شناسایی شد و خبرگان (مشتمل بر ۱۰ متخصص) ابتدا با بهرهگیری از روش تحلیل سلسله مراتبی به اولویتبندی مکانها پرداخته و پسازآن با اضافه کردنِ محدودیتها به نتایج حاصل از تحلیل سلسله مراتبی، یک مدل برنامهریزی خطی تعریف نمودند که نتایج حاصل از حل آن نشان میدهد که مهمترین معیارها در اولویتبندی مخازن محدودیتهای ژئوتکنیک و مباحث مرتبط با هزینهها میباشد. همچنین مشخص گردید مناسبترین مکانها برای ساخت مخازن استراتژیک به ترتیب شهرهای گچساران، چابهار، گناوه، پارسیان و جاسک هستند. نتیجهی مطلوب نهایی این پژوهش انتخاب توأمان شهرهای گچساران، چابهار و گناوه برای ذخیرهسازی استراتژیک مخازن زیرزمینی بوده است.
