بررسی گرافیکی و تحلیل آماری تغییرات کیفی و کمی آب رودخانه (مطالعه موردی: پلرود استان گیلان)
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان ، ایران
2 گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، لاهیجان
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان ، ایران.
doi
چکیده
تشخیص بلندمدت کیفیت و کمیت آب رودخانهها برای بررسی تغییرات به وقوع پیوسته در گذشته و پیشبینی آینده از اهمیت شایانی برخوردار است. از همین رو، هدف از انجام این پژوهش بررسی تغییرات کیفی و کمی آب رودخانه پلرود استان گیلان با استفاده از روشهای گرافیکی و تحلیل آماری بود. در این تحقیق، از دادههای ثبت شده متغیرهای کیفیت آب در ایستگاه هیدرومتری پلرود از سال 1378 تا 1397 استفاده شد, از نمودار شولر برای بررسی شرب، ویلکوکس برای کشاورزی، پایپر برای بررسی تیپ آب و همچنین روش منکندال برای بررسی سری زمانی و آزمون همبستگی پیرسون برای بررسی روابط میان پارامترهای استفاده شد. براساس نتایج به دست آمده از نمودار شولر کیفیت آب رودخانه پلرود از لحاظ شرب در بازه زمانی بیستساله و برای فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان در یک وضعیت مناسب قرار گرفته است. نتایج نمودار ویلکوکس که کیفیت آب رودخانه از لحاظ کشاورزی در یک وضعیت خوب و مناسب و نتایج نمودار پایپر نشان از تیپ آب و رخساره آن در رودخانه پلرود از نوع بیکربناته کلیسک است. همچنین مطابق آزمون منکندال روند خطی افزایشی در دبی سالانه رودخانه وجود دارد. نتایج تحلیل آماری کیفی پارامترهای مورد بررسی در این پژوهش در بازه زمانی سال 1378 تا سال 1397 نشان داد که در فصل تابستان پارامترهای مورد سنجش از مقادیر بالایی نسبت به سایر فصول برخوردار هستند به گونهای که بالاترین میانگین حسابی برای شاخص EC در این فصل برابر با 85/290، شاخص TDS برابر با 3/246، شاخص PH برابر با 65/7 بود. همچنین در بررسی دبی مشخص گردید که بالاترین مقدار دبی مربوط به فصل بهار با میزان m3/s 82/30 و کمترین آن در فصل تابستان با مقدار m3/s 73/10 است. نتایج آزمون پیرسون نشان داد که بین هدایت الکتریکی و کل مواد جامد محلول در آب رابطه مستقیم و معنیدار وجود دارد.