بررسی عوامل مؤثر در آسیب‌پذیری خطوط پرفشار گاز (مطالعه موردی شهرستان اسفراین و تحت حمایت شرکت گاز استان خراسان شمالی)

نویسندگان

1 مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه وین، وین، اتریش

2 گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 گروه مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی لامعی گرگانی، گرگان، ایران

doi
چکیده

یکی از مهم‌ترین روش‌های انتقال گاز، استفاده از خط لوله است. با توجه به اینکه گاهی خطوط لوله تغذیه‌ی گاز در اطراف مناطق مسکونی گسترش‌یافته‌اند و در صورت بروز نشتی یا پارگی در این خطوط، آلودگی‌های محیط‌زیستی و تخریب غیرقابل‌جبران محیط‌زیست، خسارت‌های جانی، مالی و ایمنی افراد ساکن در مناطق اطراف خطوط لوله تغذیه و پرفشار را به همراه خواهد داشت و تأمین این ایمنی از مهم‌ترین دغدغه‌های صنعت انتقال گاز است؛ بنابراین هدف از این تحقیق، آسیب‌شناسی خطوط تغذیه گاز است. در این راستا ابتدا معیارهای مؤثر با روش‌های مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه با کارشناسان و مطالعات پیشین شناسایی شدند. این معیارها عبارت‌اند از ارتفاع، شیب، فاصله از گسل، فاصله از رودخانه‌ها و فاصله از کانون‌های زلزله. سپس میزان اهمیت یا وزن معیارها با روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی مشخص شدند. در این تحقیق از روش شانون استفاده شد. معیار شیب با وزن ۰/۳۴ بیشترین تأثیر در آسیب‌پذیری خطوط گاز را دارد. بعدازآن به ترتیب معیار فاصله از گسل با وزن ۰/۳۱، معیار فاصله از رودخانه‌ها با وزن ۰/۲۲، معیار فاصله از کانون زلزله با وزن ۰/۱۱ و کمترین تأثیر در آسیب‌پذیری خطوط گاز را معیار ارتفاع با وزن ۰/۲۰ دارد. نقشه‌ی معیارها پس از استانداردسازی، با استفاده از ترکیب خطی وزن‌دار در محیط GIS تلفیق شدند و نقشه‌ی آسیب‌پذیری خطوط گاز در سطح شهرستان اسفراین مشخص شد و درنهایت محل‌هایی از لوله‌ها که آسیب‌پذیری بالاتری دارند و همچنین مناطق ایمن مشخص شدند. نتایج نشان دادند که در مناطق واقع در شمال شرقی شهرستان اسفراین، خطوط گاز در معرض بیشترین خطر قرار دارند و ایمن‌ترین خطوط گاز در قسمت‌های مرکزی این شهرستان قرار دارند.