کاربرد الگوریتم‌ هوشمند جهش قورباغه جهت واسنجی چند مدل تابش با هدف ارتقای دقت برآورد تبخیرتعرق مرجع در دو نمونه اقلیمی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی سازه‌های آبی، بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 عضو هیات علمی، بخش مهندسی آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه باهنر کرمان، کرمان ، ایران

4 بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
چکیده

معادله پنمن مانتیث فائو56 (FAO-56 PM) به عنوان یک روش استاندارد برای برآورد تبخیرتعرق مرجع (ETO) در اقلیم‌های مختلف پیشنهاد شده است. برای برآورد تابش کلی خورشید (Rs)، به عنوان یکی از ورودی‌های ضروری این معادله، از مدل‌های متفاوتی استفاده می‌شود. این مطالعه به منظور واسنجی و اعتبارسنجی 4 مدل برآورد Rs (آنگستروم-پریسکات، هارگریوز-سامانی، موبیرو و همکاران و چن و لی) در ایستگاه‌های اهواز (با اقلیم خشک) و همدان (با اقلیم نیمه‌خشک) در دوره اقلیمی 1992-2020 و تأثیر آنها بر برآورد ETO انجام شد. ضرایب این مدل‌ها توسط الگوریتم هوشمند جهش قورباغه (SFLA) واسنجی شدند. برای بررسی عملکرد این مدل‌ها، مقادیر Rs برآورد شده با اندازه‌گیری شده مقایسه شد. بر اساس آماره‌های ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE)، ضریب تعیین (R2) و ضریب نش-ساتکلیف (NS)، در ایستگاه اهواز مدل آنگستروم-پریسکات با داشتن کمترین خطا 929/1=RMSE، 918/0=R2 و 896/0=NS، و در ایستگاه همدان مدل موبیرو و همکاران با داشتن 875/0=R2 ، و 925/2= RMSEو 860/0=NS، بهترین عملکرد را در برآورد تابش خورشیدی داشته‌اند. درصد اختلاف ETO محاسبه شده توسط Rs برآورد شده در مقایسه با Rs اندازه‌گیری شده در دو ایستگاه در همه مدل‌ها، کاهشی در حدود 20% نشان داد.