الگوی حکمرانی هوشمند مبتنی بر منابع انسانی دیجیتال برای بازآفرینی خدمات عمومی در عصر بحران‌های هم‌زمان

نویسندگان

1 مربی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/spsa.2026.90907.1117
چکیده

در دهه‌های اخیر، دولت‌ها و جوامع با بحران‌های هم‌زمان و پیچیده‌ای نظیر همه‌گیری کووید-۱۹، بحران انرژی، تغییرات اقلیمی و تهدیدات سایبری مواجه شده‌اند؛ بحران‌هایی که مستلزم پاسخ‌های مدیریتی نوین، سریع و هوشمند در عرصه حکمرانی عمومی هستند. در چنین شرایطی، حکمرانی هوشمند مبتنی بر منابع انسانی دیجیتال به‌عنوان رویکردی تحول‌آفرین مطرح می‌شود. این پژوهش با هدف طراحی الگویی نوین برای حکمرانی هوشمند مبتنی بر منابع انسانی دیجیتال انجام شده است که بتواند بازآفرینی خدمات عمومی را در شرایط بحران‌های هم‌زمان تسهیل کند. بدین منظور، از روش تئوری‌پردازی مفهومی و تحلیل نظام‌مند منابع علمی استفاده شد تا ضمن شناسایی خلأهای موجود در ادبیات پژوهش، چارچوبی جامع و منسجم ارائه گردد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تحقق حکمرانی هوشمند در بخش عمومی، مستلزم توسعه زیرساخت‌های فناورانه نوین و بازتعریف نقش منابع انسانی در سطح حکمرانی است. بر این اساس، الگوی مفهومی پژوهش با تلفیق شش حوزه کلیدی شامل منابع انسانی دیجیتال، حکمرانی هوشمند، خدمات عمومی نوآورانه، رهبری دیجیتال، تاب‌آوری سازمانی و مدیریت بحران‌های هم‌زمان طراحی شده است. این الگو با تأکید بر تعامل چندلایه میان این ارکان، چارچوبی نوین برای پاسخ‌گویی به ابرچالش‌های بخش عمومی ارائه می‌دهد. در الگوی پیشنهادی، منابع انسانی دیجیتال به‌عنوان ستون فقرات و پیشران اصلی سایر مؤلفه‌ها ایفای نقش می‌کند. در نهایت، یافته‌های پژوهش به سیاست‌گذاران و مدیران دولتی پیشنهاد می‌کند با تمرکز بر منابع انسانی دیجیتال و بهره‌گیری هدفمند از زیرساخت‌های فناورانه، تاب‌آوری خود را در مدیریت بحران‌های هم‌زمان تقویت کرده و کیفیت خدمات عمومی را ارتقا دهند.

کلیدواژه‌ها