برنامه‌ریزی آبیاری ذرت و تعیین توابع تولید آب و کود نیتروژن مصرفی با استفاده از مدل واسنجی‌شده آکواکراپ

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 استاد موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

doi
چکیده

ذرت یکی از مهم‌ترین گیاهان زراعی در جهان است. رشد و عملکرد این گیاه به طور مستقیم وابسته به آب و نیتروژن است. در این پژوهش، برای تعیین مقادیر مناسب آب و کود نیتروژن، از مدل واسنجی‌شده آکواکراپ، براساس داده‌های برداشت شده از طرح پژوهشاتی انجام شده در موسسه پژوهشات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج طی دو سال زراعی (1389-1387)، استفاده شد. هم‌چنین برای کمی‌سازی نتایج، توابع تولید آب-عملکرد، کود-عملکرد و آب-کود-عملکرد تعیین شدند. بدین منظور، عملکرد و کارایی مصرف آب ذرت دانه‌ای توسط مدل آکواکراپ تحت مقادیر مختلف آب آبیاری (در سطوح 60، 80، 100 و 120 درصد تأمین نیاز آبی) و کود نیتروژن (در چهار سطح 100، 80، 60 و صفر درصد نیاز کودی) مورد شبیه‌سازی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با تأمین 80 درصد آب آبیاری (W3)، عملکرد قابل قبول و کارایی مصرف آب بیش‌تری نسبت به سایر تیمارها حاصل شد. اگرچه با افزایش کود مصرفی، عملکرد و کارایی مصرف آب نیز بهبود یافت. به-طوری که عملکرد دانه ذرت در تیمار W3 برای مقادیر 100، 80 و 60 درصد نیاز کودی به‌ترتیب برابر با 11، 8/10 و 2/10 تن در هکتار و کارایی مصرف آب برای این تیمارها به‌ترتیب برابر با 45/1، 53/1 و 36/1 کیلوگرم بر مترمکعب بود. هم‌چنین صورت‌های ساده برای توابع آب- عملکرد و کود- عملکرد و صورت درجه دوم برای تابع آب- کود- عملکرد به عنوان توابع تولید مناسب انتخاب شدند.