تاثیر کم‌آبیاری گیاه سالیکورنیا با آب دریا بر عملکرد زیست‌توده و شاخص بهره‌وری آب در منطقه بوشهر

نویسندگان

1 استادیار، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

2 دانشیار، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

3 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

4 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

5 کارشناس شرکت توسعه آب و نیروی ایران، وزارت نیرو، تهران، ایران

doi
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی پاسخ گیاه سالیکورنیا (Salicornia persica) به کاهش حجم آب مصرفی و تعیین روابط بین آب مصرفی و عملکرد زیست‌توده تحت شرایط آبیاری با آب خلیج‌ فارس در ساحل دلوار واقع در استان بوشهر انجام شد. تیمارهای مورد نظر شامل T1، T2، T3، T4، T5 و T6 بودند که با اعمال مقادیر مختلف آب مصرفی در طول فصل رشد و اندازه‌گیری حجم آب کاربردی نهایی توسط کنتورهای حجمی، به ترتیب مقادیر 6700، 8800، 9600، 10000، 11800 و 14700 مترمکعب بر هکتار در این تیمارها اعمال گردیدند. نتایج نشان داد که در تیمارهای T1 تا T5 و علیرغم افزایش قابل‌توجه حجم آب کاربردی، تفاوت معنی‌داری در عملکرد زیست‌توده حاصل نگردید و میانگین عملکرد ماده خشک این تیمارها در حدود 3000 کیلوگرم در هکتار بود. اما افزایش حجم آب کاربردی در تیمار T6، تأثیر مثبت و قابل توجهی بر عملکرد زیست‌توده داشت و سبب افزایش آن به 4600 کیلوگرم در هکتار گردید. تحت شرایط مزرعه‌ای مذکور، شاخص کارآیی مصرف آب سالیکورنیا (WUE) بین 15/0 تا 44/0 کیلوگرم بر مترمکعب بدست آمد. بنابراین، علی‌رغم اینکه امکان کم‌آبیاری سالیکورنیا با آب دریا وجود داشته و نیازهای زنده‌مانی آن قابل تامین است، اما دستیابی به عملکردهای مناسب (حدود 5 تن در هکتار و یا بیشتر)، مستلزم تأمین به‌موقع و کافی آب دریا و کوتاه کردن دور آبیاری‌ها در مزارع سالیکورنیا خواهد بود. بنابراین، نتایج این پژوهش تائیدکننده پاسخ مثبت سالیکورنیا به افزایش حجم آب مصرفی و تاثیر معنی‌دار کم‌آبیاری بر افت تولید زیست‌توده است. همچنین، بدلیل ضرورت تواتر بالای آبیاری‌ها در مورد این گیاه، مساله تامین حجم آب قابل توجه برای این گیاه را به مهمترین چالش توسعه مزارع سالیکورنیا در سواحل جنوبی کشور تبدیل می‌کند.