نگاهی به وضعیت هلیوم در جهان به‌منظور برنامه‌ریزی برای این منبع اقتصادی مهم جدید برای ایران

نویسندگان

1 استادیار دکترای مهندسی اکتشاف، دانشگاه صنعتی اراک، اراک، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد مهندسی اکتشاف معدن، دانشگاه صنعتی اراک، اراک، ایران

doi
چکیده

در پژوهش حاضر به‌منظور برنامه‌ریزی آتی ذخایر بالقوه هلیوم ایران و شناسایی بازارهای هدف مهم، وضعیت میزان منابع و ذخایر، تولید، مصرف و تجارت جهانی هلیوم در یک دوره زمانی ۱۰ ساله (2019-2010) مورد بررسی آماری قرار گرفته است. در این راستا از طریق استخراج داده‌ها از منابع و مراجع آماری معتبر بین‌­المللی، پردازش و ترسیم نمودارها و تحلیل آنها، جایگاه قاره‌­ها و کشورهای پیشتاز جهان در زمینه­‌های مختلف مشخص گردید. نتایج پژوهش نشان می‌­دهد که بیشتر منابع هلیوم جهان در ایالات متحده آمریکا، قطر، الجزایر و روسیه قرار دارند. همچنین دو کشور ایالات متحده آمریکا و قطر، عمده هلیوم جهان را تأمین می‌­کنند. متوسط تولید جهانی هلیوم، چیزی در حدود 175 میلیون مترمکعب در سال است که به‌طور متوسط ایالات متحده آمریکا ۵۵٪، قطر ۳۲٪، الجزایر ۶٪، استرالیا ۳٪، روسیه ۲٪، لهستان ۱٪ و بقیه کشورهای جهان نیز ۱٪ از تولید جهانی هلیوم را بر عهده دارند. از نظر میزان مصرف هلیوم نیز قاره­‌های آمریکا، آسیا، اروپا و آفریقا به‌ترتیب رتبه‌بندی شدند. کشورهای ایالات متحده آمریکا، ژاپن و چین به‌­ترتیب بیشترین میزان مصرف هلیوم جهان را به خود اختصاص داده‌­اند. کشورهای آسیایی چین و ژاپن از واردکنندگان بزرگ هلیوم و برخی از کشورهای منطقه خاورمیانه نیز واردکننده هلیوم هستند که به‌عنوان بازارهای هدف صادراتی می‌توان روی آنها تمرکز کرد. بزرگ­ترین صادرکنندگان هلیوم جهان نیز به‌ترتیب ایالات متحده آمریکا، قطر، الجزایر، فرانسه، روسیه، استرالیا و امارات متحده عربی می‌­باشند. بنابراین در آینده، رقبای اصلی تجاری ایران در زمینه صادرات هلیوم، کشورهای قطر، روسیه و استرالیا خواهند بود که باید با برنامه‌ریزی‌های اصولی و درست، گوی سبقت را از آنها ربود و بازارهای هدف صادراتی را از آن خود کرد.