بررسی تغییرات زمانی عمق آبشستگی در سازه مرکب سرریز – دریچه با استفاده از مدل عددی FLOW-3D

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران، گرایش مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان،

2 استادیار دانشگاه شهید مدنی آذربایجان - گروه مهندسی عمران، تبریز، ایران. asadi@azaruniv.ac.ir

doi
چکیده

رفتار ترکیبی جریان ریزشی از سرریز با جت خروجی از زیر دریچه، شرایط متفاوتی را در پایین‌دست این قبیل سازه‌ها ایجاد می‌کند و باعث تغییر آبشستگی در پایین‌دست این سازه‌ها می‌شود برای حل این مشکل می‌توان سرریز و دریچه را باهم ترکیب کرد و تشکیل سیستم هیدرولیکی متمرکزی بنام سرریز ‌-‌ دریچه ارائه کرد که امکان انتقال مواد رسوبی از زیر دریچه و مواد شناور از روی سرریز را فراهم ‌آورد. هندسه مدل پژوهش حاضر در نرم‌افزار FLOW-3D در کانال مستطیلی شکل با حالت بستر رسوبی و فرسایش‌پذیر و در حالت عدم فشردگی جانبی ایجاد گردید. مصالح بستر، ماسه غیرچسبنده و سیال مورد استفاده آب زلال و شیب کف کانال صفر درنظر گرفته شد. در این پژوهش از دو مدل آشفتگی (LES) و مدل (RNG) و از 3 معادله نرخ انتقال بار بستر استفاده گردید و بعد از صحت‌سنجی با داده‌های آزمایشگاهی مشاهده شد که داده‌های مدل عددی با رابطه‌ی Van Rijn و با مدل آشفتگی LES با ضریب تعیین0.985= R2 و میانگین خطای مطلق0.107=RMSE برازش مناسب با داده‌های آزمایشگاهی دارد نتایج ارائه شده حاکی از این است که با افزایش عمق جریان بالادست، حداکثر عمق آبشستگی افزایش می‌یابد. همچنین با افزایش ارتفاع سازه سرریز در یک بازشدگی ثابت دریچه، حداکثر عمق آبشستگی به دلیل جت ریزشی افزایش می‌یابد و با افزایش بازشدگی دریچه ارتفاع آب روی سازه کاهش می‌یابد و همچنین جت خروجی از زیر دریچه کاهش یافته و باعث می‌شود عمق آبشستگی کاهش یابد. همچنین با افزایش میزان دبی عبوری از روی سرریز و زیر دریچه و میزان ارتفاع آب بالادست، حداکثر عمق آبشستگی افزایش می‌یابد.