پیش بینی عملکرد نیشکر تحت مدیریت‌های مختلف مزرعه با استفاده از مدل Aqua Crop (مطالعه موردی: کشت و صنعت سلمان فارسی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری زهکشی دانشکده مهندسی آب و محیط زیست ، دانشگاه شهید چمران اهواز.

2 دانشیار گروه منابع آب دانشگاه واگنینگن هلند

3 دانشیار گروه آبیاری و زهکشی دانشکده مهندسی آب و محیط زیست دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

4 استاد آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

دشت خوزستان به علت داشتن انرژی فوق‌العاده بالای خورشیدی و خاک حاصل‌خیز از نوع رسوبی دارای استعداد بالقوه و بالایی جهت تولید نیشکر می‌باشد. نیشکر گیاهی چند ساله و دارای دوره رشد طولانی و نیاز آبی زیاد است. بنابراین اعمال مدیریت صحیح آبیاری با هدف صرفه‌جویی در مصرف آب و افزایش عملکرد نیشکر از اهمیت خاصی برخوردار است. از طرفی مدل‌سازی رشد گیاه ابزار مهمی در ارزیابی اثرات مدیریت مزرعه بر روی عملکرد محصول و در نتیجه آن، تصمیم‌گیری برای روش‌های مدیریتی مناسب می‌باشد. در این تحقیق عملکرد گیاه نیشکر در مزرعه 25 هکتاری واحد کشت و صنعت سلمان فارسی در استان خوزستان در حالت‌های مختلف مدیریت مزرعه، بررسی گردید. هم‌چنین با استفاده از اطلاعات اندازه‌گیری شده، مدل آکواکراپ واسنجی و با استفاده از آن هجده سناریوی مدیریتی (شامل سه حالت مالچ 0، 80 و 100 درصد به ترتیب از جنس آلی و معدنی، دو روش آبیاری شامل سطحی و قطره‌ای و سه سطح کوددهی شامل 300، 350 و 400 کیلوگرم در هکتار) برای مزرعه اجرا و نتایج محاسبه شد. نتایج نشان داد افزایش مصرف کود به میزان 50 کیلوگرم در هکتار موجب افزایش تقریبی 5/2 تن محصول در هکتار می‌گردد. استفاده از آبیاری قطره‌ای به طور متوسط 5/1 تن در هکتار عملکرد محصول را نسبت به آبیاری سطحی افزایش می‌دهد و همچنین استفاده از پوشش مالچ به میزان 80 درصد موجب افزایش 5/3 تن محصول در هکتار می‌گردد. نهایتاً بر اساس نتایج حاصله از این پژوهش، بیش‌ترین عملکرد مربوط به سناریو آبیاری قطره‌ای با پوشش مالچ 80 درصد و میزان کود 400 کیلوگرم در هکتار می‌باشد. با اعمال این شرایط 6/8 تن در هکتار تولید بیوماس افزایش می‌یابد و پیشنهاد می‌گردد در مزارع نیشکر استان خوزستان از این روش استفاده گردد.