ارزیابی کیفی آبخوان ساحلی دشت ارومیه با استفاده از روش آسیبپذیری GALDIT اصلاح شده
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، کارشناس امور منابع آب شهرستان سردشت
2 دانشجوی کارشناسی ارشد عمران آب و سازههای هیدرولیکی، دانشکده فنی و مهندسی ، دانشگاه مراغه.
3 استادیار دانشکده فنی و مهندسی-دانشگاه مراغه
4 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه.
doi
چکیده
نفوذ آب دریا یک تهدید زیست محیطی بزرگ برای منابع آب زیرزمینی در مناطق ساحلی است، در حین حال آبهای زیرزمینی از منابع اصلی تامین آب شرب، کشاورزی و ... میباشد و به دلیل مصرف روز افزون این منابع هر روز شاهد آلودگی بیشتر آبخوانهای ساحلی هستیم. در این مطالعه از شاخص GALDIT برای ارزیابی آسیبپذیری آبخوان دشت ارومیه استفاده شد. سپس به منظور اصلاح و بهینهسازی مدل مذکور، دو پارامتر i (گرادیان هیدرولیکی) و P (نرخ پمپاژ) به GALDIT اضافه شدند. نتایج ضریب همبستگی شاخص GALDIT و شاخص اصلاح شده GALDIT-iP با پارامتر کیفی EC نشان داد که ضریب همبستگی از 42/0 به 66/0 افزایش یافت که نشان از بهبودی مدل اصلاح شده می-باشد، پس نقشه آسیبپذیری دقیقتری در اختیار ما قرار میدهد. نتایج توصیفی نیز نشان داد که در مناطق شرقی و مرکز دشت ارومیه و در حاشیه ساحلی آبخوان مورد نظر شدت آسیبپذیری خیلی زیاد تا زیاد بوده و در قسمت غربی و فاصلههای دورتر از ساحل، میزان شدت آسیب-پذیری کمتر میباشد. همچنین آنالیز حساسیت حذف پارامترهای مدل نیز نشان داد، که تغییر شاخص آسیبپذیری با حذف پارامتر اثر آب شور نفوذ کرده (I) در روش GALDIT و پارامتر گرادیان هیدرولیکی (i) در روش GALDIT-iP، بیشتر از سایر پارامترهاست. در ادامه، براساس آنالیز حساسیت تک پارامتری، دو پارامتر نوع و ضخامت آبخوان در هردو روش جزء مؤثرترین پارامترها و علاوه بر آنها دو پارامتر گرادیان هیدرولیکی و نرخ پمپاژ نیز جز پارامترهای موثر در ارزیابی شاخص GALDIT-iP هستند. به طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد، که با اصلاح روش GALDIT درصد مساحت طبقات با آسیبپذیری زیاد تا خیلی زیاد افزایش یافته است در حالی که طبقات با آسیبپذیری خیلی کم تا متوسط، کاهش یافته است.