ارزیابی تأثیر سیستمهای مختلف کشت بر بهرهوری آب، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم اصلاح شده و بومی برنج
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
4 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
5 موسسه تحقیقات برنج کشور. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران
doi
چکیده
پژوهش حاضر بهمنظور بررسی تأثیر سه سامانة کشت شامل کشت سنتی غرقابی[1]، بهبودیافته[2] و مدیریت کشت فشردة برنج[3] با رژیمهای مختلف آبیاری بر روی بهرهوری آب، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم هاشمی و کوهسار در کشتهای اول و دوم بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی طی دو سال زراعی 96-1395 و 97-1396 در استان مازندران انجام شد. نتایج نشان داد که اثر این سه سامانة کشت بر تعداد دانه در خوشه، تعداد دانة پر و پوک، عملکرد دانه، ارتفاع گیاه، طول خوشه، مقدار نیاز آبی و تبخیر - تعرق گیاه در سطح احتمال 1% معنیدار شد. بیشترین مقدار بهرهوری مبتنی بر آبیاری با مقدار 24/2 کیلوگرم بر مترمکعب برای رقم کوهسار در کشت دوم (مدیریت کشت فشرده برنج) و کمترین مقدار نیز برای رقم کوهسار در کشت اول (سامانه سنتی غرقابی) با مقدار 66/0 کیلوگرم شلتوک بر مترمکعب آب اختصاص یافت. نتایج پژوهش نشان داد که بهکارگیری سامانههای مدیریت کشت فشردة برنج و بهبودیافته باعث افزایش بهرهوری آب شده و لذا میتواند از راهکارهای قابل توصیه به مسئولان و کشاورزان مناطق برنجخیز باشد. باتوجهبه افزایش دورة رشد گیاه در سامانة مدیریت کشت فشردة برنج به علت جوان بودن بوته و احتمال برخورد آن با فصل سرما و کاهش قابلتوجه عملکرد، کاربرد آن در کشت دوم برنج خصوصاً هنگام تأخیر در نشاکاری توصیه نمیشود.