کاربرد روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در انتخاب مناسب ترین توزیع فراونی برای پیش بینی دبی حداکثر لحظه ای سیلاب

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر

2 دانشگاه علوم و کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ، دانشکده مرتع و آبخیزداری

doi
چکیده

در هیدرولوژی اگر چه نمی توان زمان دقیق وقوع یک پدیده مانند سیلاب را تعیین کرد، ولی می توان نحوه وقوع حوادث قبلی را بررسی کرده و احتمال وقوع متوسط آن‌ها را بدست آورد و سپس برنامه‌های مدیریت محیطی مانند طراحی سازه‌های کنترل سیل و یا نحوه استفاده از اراضی حاشیه رودخانه را بر مبنای آن‌ها پی ریزی نمود. در این مقاله، دبی حداکثر لحظه‌ای سیلاب در 7 حوضه آبخیز استان بوشهر (سرقنات، جره بالا، سعد آباد، کلل، باغان، قنطره و بوشیگان) با انواع مختلف توزیع های فراوانی در محیط نرم افزار SMADA برازاش داده شده و با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و تصمیم­گیری گروهی، مناسب‌ترین توزیع فراوانی منطقه‌ای انتخاب گردیده است. در 5 حوضه آبخیز قنطره، سر قنات، جره بالا، سعد آباد و کلل توزیع نرمال به ترتیب با درجه اهمیت 251/0، 200/0، 192/0، 198/0 و 209/0 و در 2 حوضه آبخیز ، بوشیگان و باغان به ترتیب توزیع لوگ نرمال2 پارامتری با درجه اهمیت 238/0 و توزیع لوگ پیرسون تیپ 3 با درجه اهمیت 218/0 به عنوان بهترین توزیع‌های فراوانی برای هر حوضه انتخاب گردیده است. همچنین نتایج نشان داد که اختلاف بین مقادیر برآوردی دبی حداکثر لحظه‌ای سیل توسط توزیع های فراوانی مختلف، در دوره بازگشت‌ها پایین (کمتر از 50 ساله) کم بوده و بیشترین اختلاف در دوره بازگشت‌ها بالا(بیشتر از 50 ساله) می‌باشد.