تاثیر مداخلات خارجی بر شکل‌گیری حکمرانی امنیتی منطقه‌ای در غرب آسیا: مطالعه مقایسه‌ای ایران، عربستان سعودی و ترکیه

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی

3 استاد روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی

4 استاد روابط بین‌الملل، دانشگاه علامه طباطبائی

doi
چکیده

غرب آسیا همواره توجهات بین‌المللی را از حیث گسترش بی‌سابقه گروه‌های تروریستی از یک‌سو و منازعات داخلی (درون‌دولتی) و منطقه‌ای (بین‌دولتی) از سوی دیگر به خود جلب کرده است. این موضوع باعث شده است تا در این منطقه برخلاف مناطق دیگر مانند اتحادیه اروپا عمدتا دولت‌ها تنها بازیگران امنیتی باشند. به عبارت دیگر، سازمان‌ها و شرکت‌های غیردولتی در زمینه حکمرانی امنیتی منطقه‌ای –سیاست­گذاری، تنظیم‌گری، تسهیل‌گری و ارائه خدمات- ایفای نقش نمی‌کنند. عوامل مختلفی بر این مساله تاثیرگذارند که یکی از آن‌ها به­دلیل سابقه تاریخی منفی می‌تواند مداخلات خارجی باشد. براین اساس، سوال اصلی پژوهش حاضر این است که مداخلات خارجی چه تاثیری بر حکمرانی امنیتی منطقه‌ای در غرب آسیا داشته است؟ برای پاسخ به این سوال، سه قدرت منطقه‌ای (ایران، عربستان و ترکیه) مورد مطالعه مقایسه‌ای قرار گرفتند. بنابراین، هدف پژوهش؛ سنجش تاثیر مداخلات خارجی بر حکمرانی امنیتی منطقه‌ای در غرب آسیا است. در این راستا، با استفاده از روش کمی و جمع‌آوری داده‌ها از موسسات مختلف (تحلیل ثانویه)، علاوه بر بررسی رابطه یا همبستگی میان مداخلات خارجی و حکمرانی امنیتی منطقه‌ای، در مسیر تبیین نیز گام برداشته می‌شود. بدین­صورت که با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و آزمون رگرسیون خطی تک‌متغیره هم‌زمان (اینتر)، ضریب تاثیر مداخلات خارجی بر ابعاد چهارگانه حکمرانی امنیتی منطقه‌ای شامل پیشگیری، اطمینان (اقناعی)، اجبار و حفاظت (قهری) مورد سنجش قرار می‌گیرد. برابر یافته‌های پژوهش؛ مداخلات خارجی به تنهایی قادر به تبیین تقریبا 39 و 58 درصد از ابعاد به ترتیب پیشگیری و اطمینان حکمرانی امنیتی منطقه‌ای در غرب آسیا بوده است.