فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله پتانسیل ۱۰ پروژه پیشنهادی تحت مکانیسم توسعه پاک، اولویت‌بندی آن‌ها و اقدامات آتی در جهت ثبت پروژه‌های انتخاب شده در هیئت اجرایی سازمان ملل متحد، برای پالایشگاه‌های گاز شهید هاشمی نژاد و فجر جم ایران بررسی شده است. بدین منظور، ابتدا میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای از منابع احتراقی، فرآیندی و فرار این دو پالایشگاه جهت شناسایی منابع حاد انتشار، برآورد و محاسبه شده است. سپس با توجه به میزان و سهم انتشار هر یک از تجهیزات و فرآیندها، روش‌های کاهش انتشار متناسب با منابع انتشار بررسی شده است. امکان توسعه این روش‌های کاهش انتشار تحت مکانیسم توسعه پاک (CDM)، با بررسی پارامترهایی نظیر در دسترس بودن متدولوژی مصوب، سازگاری شرایط کاربرد متدولوژی با شرایط حاکم در سایت پروژه و میزان کاهش انتشار حاصل از پروژه‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. بر این اساس، ابتدا در دو پالایشگاه مذکور ۱۰ پروژه که دارای روش‌شناسی مصوب بودند، شناسایی و اولویت‌بندی شده‌اند، اما به دلیل نبود اطلاعات کافی و درنتیجه عدم بررسی امکان‌پذیری فنی پروژه و شروع فعالیت‌های پروژه بدون ملحوظ نمودن موضوعات CDM در آن، مشخص شد تنها پنج پروژه توان ثبت تحت CDM را دارا بودند. نتایج تحلیل‌های اقتصادی نشان می‌دهند که بدون درآمدهای CDM، از ۵ طرح منتخب دو پروژه فاقد توجیه اقتصادی بوده و فقط با درآمدهای حاصل از فروش گواهی کاهش انتشار (CER) توجیه‌پذیر می‌باشند؛ لذا تنها 3 پروژه از طرح‌های منتخب دارای نقش افزونگی بوده و قابل توسعه تحت CDM هستند. درنهایت ایده اولیه پروژه برای ارسال به سازمان حفاظت محیط‌زیست برای ۳ پروژه نصب اکونومایزر در بویلرهای پالایشگاه خانگیران، نصب بویلر بازیافت در خروجی زباله سوزهای پالایشگاه خانگیران و نصب بویلر بازیافت در خروجی توربین گازهای کمپرسورهای واحد تبرید پروپان پالایشگاه فجر جم تدوین گردید. نتایج حاصل از تحلیل‌های اقتصادی بیانگر آن است که نرخ داخلی بازگشت سرمایه برای پروژه‌های فوق به ترتیب از ۰/۷، ۵/۳۳- و ۰/۶۹ درصد بدون درآمدهای ناشی از فروش گواهی به ۱۴/۲۹، ۱۱/۹۸ و ۱۸/۲۳ درصد با درآمدهای گواهی افزایش می‌یابد و این بدان معنی است که امکان‌پذیری پروژه‌های فوق با درآمدهای CDM توجیه اقتصادی دارند.