اثر تنش کم آبیاری و تراکم گیاه بر فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان، اسمولیت‌های ‏سازگار، محتوی نسبی آب و عملکرد ذرت بچه (رقم پشن)‏

نویسندگان

1 ‏1-‏ دانشجوی دکتری زراعت، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران

2 ‏‏ استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد ایران

3 ‏استادیار، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران

4 ‏‏ وزارت جهاد کشاوری، سازمان امور اراضی کشور، تهران، ایران

5 گروه اگرو تکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد ایران

doi
چکیده

به منظور مطالعه اثر تنش کم آبیاری و تراکم گیاه بر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، اسمولیت‌های سازگار، محتوی نسبی آب و عملکرد ‏ذرت بچه (رقم پشن) آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با آرایش اسپلیت پلات در مزرعه آموزشی- پژوهشی دانشگاه آزاد ‏اسلامی مشهد با مختصات جغرافیایی (طول جغرافیایی "5، ’8، °59 و عرض جغرافیایی "16، ’34، °36) در سال زراعی 98-1397 انجام ‏شد. کم آبیاری در سه سطح (0 (عدم کم آبیاری) و کم آبیاری 20 و 40 درصد کمتر از نیاز آبیاری گیاه) به عنوان عامل اصلی و سه ‏تراکم گیاه (100، 150 و 200 هزار گیاه در هکتار) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر کم ‏آبیاری بر تمام متغیرها، اثر تراکم گیاه بر محتوی نسبی آب، عملکرد بلال با پوشش، عملکرد بلال بدون پوشش و عملکرد بلال بدون ‏پوشش استاندارد و اثر متقابل بر تمام متغیرها (جز محتوی نسبی آب و فعالیت سوپر اکسید دیسموتاز) معنی‌دار بود. نتایج نشان داد با ‏افزایش کم آبیاری (افزایش تنش) و افزایش تراکم گیاه محتوی نسبی آب کاهش یافت. همچنین افزایش کم آبیاری موجب افزایش ‏فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز شد. مقایسه میانگین صفات تحت تاثیر اثر متقابل دو عامل نشان داد که با افزایش کم آبیاری و تراکم ‏گیاه محتوی پرولین، کربوهیدارت‌های محلول و فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز به دلیل افزایش تنش خشکی و رقابت درون گونه‌ای ‏افزایش یافت. کم آبیاری موجب کاهش عملکرد بلال با پوشش، بدون پوشش و بدون پوشش استاندارد شد. اما در همه سطوح کم آبیاری ‏با افزایش تراکم گیاه، عملکرد بلال افزایش یافت. به طور کلی نتایج حاصل نشان داد تنش خشکی سبب افزایش محتوی اسمولیت‌های ‏سازگار و فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان در رقم مورد آزمایش شد اما این افزایش جهت کاهش اثرات تنش بر عملکرد کافی نبود. ‏