برآورد میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای در دو پالایشگاه شهید هاشمی نژاد و فجر جم و ارائه راهکارهای عملیاتی جهت کاهش انتشار در آن‌ها

نویسندگان

1 شرکت انرژی‌های تجدید پذیر مهر، تهران، ایران

2 مدیریت پژوهش و فناوری، شرکت ملی گاز ایران، تهران، ایران

3 پژوهشکده توسعه و بهینه‌سازی فناوری‌های انرژی، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

4 پژوهشکده توسعه و بهینه‌سازی فناوری‌های انرژی، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

5 شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد، سرخس، مشهد، ایران

doi
چکیده

امروزه پالایشگاه‌های گاز طبیعی به‌منظور خالص‌سازی گاز طبیعی و بهینه کردن خواص گاز استخراجی از چاه‌های گاز جهت کاربردهای مختلفی همچون مصارف خانگی با سرعت بیشتری درحال‌توسعه می‌باشند. هر پالایشگاه گاز از مجموعه‌ای از واحدهای فرآیندی تشکیل شده است که هر یک از آن‌ها می‌توانند عاملی جهت انتشار گازهای گلخانه‌ای به محیط‌زیست باشد؛ بنابراین هدف این مقاله ابتدا بررسی، مطالعه و برآورد میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای از واحدهای فرآیندی موجود در دو پالایشگاه شهید هاشمی نژاد و فجر جم و سپس ارائه راه‌کارهایی جهت بهبود عملکرد و کاهش انتشار دی‌اکسید کربن در این پالایشگاه‌ها است. به‌طورکلی منابع انتشار گازهای گلخانه‌ای به سه بخش احتراقی، منابع فرآیندی و انتشار فرار تقسیم‌بندی شده است. در بخش احتراقی از چهار روش موازنه‌ی جرمی (بر اساس میزان و ترکیب سوخت)، روش آنالیز گازهای خروجی دودکش (با استفاده از دو متد جداگانه) و روش ضرایب انتشار عمومی برای هر دو پالایشگاه استفاده‌شده است. مقایسه نتایج این چهار روش برای بویلرهای این دو پالایشگاه نشان می‌دهد که روش موازنه‌ی جرمی در محاسبه‌ی انتشار CO2 و ضریب انتشار برای محاسبه‌ی انتشار CH4 نتایج مناسب‌تری ارائه خواهند داد. همچنین انتشار فرار مربوط به نشتی تجهیزات و انتشار فرایندی مربوط به تصفیه فاضلاب مربوط به این دو پالایشگاه نیز محاسبه و برآورد شده است.نتایج برآورد انتشار گازهای گلخانه‌ای در این دو پالایشگاه نشان می‌دهند که فلر کردن گازها، دی‌اکسید کربن موجود در گاز خام ورودی به پالایشگاه و مصرف سوخت در تجهیزات تبدیل انرژی، سه منبع عمده انتشار گازهای گلخانه‌ای به‌حساب می‌آیند؛ بنابراین 11 پروژه جهت بهبود بازده و کاهش انتشار دی‌اکسید کربن در این دو پالایشگاه حول محور کاهش فلرینگ، بهبود راندمان انرژی (در هر سه بخش تولید، انتقال و مصرف) و جذب CO2 از گازهای خروجی از دودکش ارائه و ارزیابی شده است.