فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انجام آبیاری تکمیلی در زراعت دیم، باعث افزایش عملکرد محصول و استفاده بهتر از منابع آبی می‌شود. در این پژوهش، اثر استفاده از آب‌های نامتعارف شور در آبیاری تکمیلی جو دیم بررسی شد. یک تیمار کشت دیم (D) و چهار سطح شوری آب با هدایت ‌الکتریکی برابر با (S0)5/0، (S1)7/6، (S2)7/8 و (S3)12دسی‌زیمنس بر متر در نظر گرفته شد. در زمان پُر شدن دانه‌های جو، یک نوبت آبیاری بهاره براساس کمبود رطوبت خاک انجام شد. مقادیر عملکرد محصول در تیمارهای کشت دیم، S0، S1، S2 و S3 به‌ترتیب برابر با 8/4005، 08/6449، 32/4918، 08/4260 و 72/3063 کیلوگرم بر هکتار (عملکرد زیست‌توده)، 18/1973، 16/3174، 48/2438، 2112 و 32/1651 کیلوگرم بر هکتار (عملکرد کاه) و 62/2032، 92/3274، 84/2479، 08/2148 و 4/1412 کیلوگرم بر هکتار (عملکرد دانه) اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد به‌ازای هر یک ‌دسی‌زیمنس بر متر افزایش شوری آب در آبیاری تکمیلی، عملکرد نسبی (نسبت به دیم) زیست‌توده، کاه و دانه جو به‌ترتیب 2/7، 7/6 و 7/7 درصد کاهش یافت. از این‌رو اِعمال آبیاری تکمیلی جو تا سطح شوری S2، نسبت به شرایط کشت دیم قابل توصیه بود. هم‌چنین مقدار بهره‌وری آب در تیمارهای کشت دیم، S0، S1، S2 و S3 به‌ترتیب برابر با 941/1، 618/2، 2، 73/1 و 243/1 کیلوگرم بر متر مکعب محاسبه شد. به‌طور معمول بهره‌وری آب در زراعت دیم، بیش‌تر از کشت آبی محصول است. اما نتایج این پژوهش نشان داد که در انجام آبیاری تکمیلی جو تا سطح شوری S1، مقدار بهره‌وری آب حتی بیش‌تر از شرایط کشت دیم خواهد بود. بنابراین علاوه بر آب باکیفیت، استفاده از آب شور (در سطح تحمل گیاه) برای آبیاری تکمیلی جو، باعث افزایش عملکرد، امنیت غذایی و مدیریت بهینه منابع آبی می‌شود.