«تحلیل لغوی و تفسیری «تسریح بإحسان» در نهاد طلاق؛ بازاندیشی انتقادی در باب حقوق اجتماعی- مالی زن در فرهنگ اسلام

نویسندگان
doi
چکیده

توجه به جایگاه زنان و تکریم آنان از ارزش‌های مهم جامعه قرآنی است که خدای تعالی ضمن تصریح در بسیاری از آیات قرآن با نام‌گذاری سوره نساء نیز بدا‌ن تاکید نموده است. در این میان، توجه به مسایل روانی- اجتماعی زنان در امر ازدواج و به خصوص دوران طلاق از جمله مواردی است که توجه و اهتمام به آن در تفسیر و تبیین صحیح آیات ضروری می‌نماید. در همین راستا، این پژوهش به روش توصیفی و تحلیل انتقادی و با رویکرد مبتنی بر لغت شناسی، توجه به سیاق و تفسیر قرآن به قرآن و با تمرکز بر فراز «تَسْرِیحٌ بِإِحْسَانٍ» اثبات می‌کند، فضای کلی قرآن با فرازهای مشابهی چون «سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ»، «فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ» و به همراه گزاره‌هایی آمرانه و ناهیانه در پی آن است که کیفیتی حداکثری از حقوق زنان توسط مردان در موضوع طلاق را فرهنگ‌سازی نماید. قرآن برای این کیفیت، از احسان، نه به معنای حقوق واجب زن، بلکه اعطا و بخششی جدا، متضمن نصرت و حمایت مالی- روانی او استفاده کرده و سپس در آیات بعد، با استفاده از واژه «معروف» به عنوان الگو و فرهنگی جاری در سبک زندگی مسلمانان، بدان تصریح و تاکید نموده است.