برآورد نیاز آبی و ضرایب گیاهی برنج با استفاده از لایسیمتر در شرایط غیرغرقابی در اقلیم نیمه خشک ایران

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران)

3 استاد، گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
چکیده

برنج یکی از مهمترین گیاهانی است که در سطح وسیعی تحت آبیاری سطحی با راندمان کم در استان‌های مختلف واقع در شمال، جنوب و غرب ایران کشت میشود. از طرفی برنامه‌ریزی مناسب برای مدیریت آبیاری و آگاهی دقیق از ضرایب گیاهی و نیاز آبی رقمهای مختلف این محصول در مراحل رشد گیاه ضروری است. این مطالعه با هدف تعیین ضرایب گیاهی برنج (رقم عنبربو) در طی سال‌های 1396 و 1397 انجام شد. برای این منظور از لایسیمتر های زهکش‌دار با قطر 2/1 و ارتفاع 4/1 متر در شرایط مزرعه و گلخانه استفاده گردید. در این راستا از معادله پنمن- مانتیث برای محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل و از معادله بیلان آبی، تبخیر و تعرق گیاه محاسبه شد. سرانجام متوسط نیاز آبی و ضرایب گیاهی برنج رقم عنبربو در شرایط غیر غرقابی و مزرعه و گلخانه برای مراحل ابتدایی، توسعه، میانی و پایانی رشد به‌ترتیب معادل (59/584 میلی‌متر، 96/0، 07/1، 25/1، 95/0) و (28/616 میلی‌متر،00/1، 10/1، 29/1، 05/1) برآورد گردید. نتایج این مطالعه نشان داد که در شرایط آبیاری غیر غرقابی، حجم قابل توجهی از آب آبیاری قابل ذخیره بوده. لذا، با آب ذخیره شده، اراضی بیشتری زیر کشت رفته و تولید، درآمد و شغل بیشتری برای روستاییان فراهم خواهد شد.