تخمین شروع همزمان آستانه رواناب و فرسایش با استفاده از مولفههای مختلف فرسایش
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرّس، مازندران، نور، hrmoradi1340@yahoo.com
2 1 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حافظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
doi
چکیده
در ابتدای تبدیل بارش به رواناب، مقداری از بارش به وسیله خاک جذب شده یا به اعماق زمین نفوذ میکند و باقیمانده تبدیل به رواناب سطحی میشود با تعیین آستانه همزمان رواناب و فرسایش میتوان به مدیریت صحیح حوزههای آبخیز کمک شایانی کرد. در این تحقیق به منظور تعیین شروع همزمان آستانه رواناب و فرسایش با استفاده از مولفههای مختلف فرسایش در کاربریهای مختلف سازند گچساران، بخشی از حوزه آبخیز کوه گچ شهرستان ایذه با مساحت 1202 هکتار انتخاب گردید. در این تحقیق تعیین رابطه بین شروع همزمان آستانه رواناب و فرسایش و مولفههای مختلف فرسایش مانند میزان نفوذپذیری خاک و مقدار رسوب و میزان رواناب در کاربریهای مختلف سازند گچساران به کمک رگرسیون چند متغیره انجام گرفت. سپس نمونهبرداری مولفههای مختلف فرسایش در 6 نقطه و با 3 تکرار و در شدتهای مختلف بارش 75/0، 1 و 25/1 میلیمتر در دقیقه در سه کاربری مرتع، منطقه مسکونی و اراضی کشاورزی به کمک دستگاه شبیه ساز باران انجام شد. به منظور انجام تحلیلهای آماری از نرم افزار SPSS و EXCEL استفاده گردید. نتایج نشان داد که در تخمین شروع آستانه رواناب و فرسایش در هر سه کاربری، مقدار رسوب و سپس میزان نفوذپذیری خاک بیشترین اثر گذاری مثبت و منفی را داشته اند و مقدار رواناب هیچ نقشی در مدل سازی نداشته است. اثرگذاری مثبت مقدار رسوب به طور کلی در میزان شروع رواناب و رسوب پنج مورد و اثرگذاری منفی آن نیز در سه مورد میباشد و اثرگذاری مثبت مقدار نفوذپذیری خاک در مدلسازی به طور کلی در میزان شروع رواناب و رسوب سه مورد و اثرگذاری منفی آن نیز در سه مورد میباشد.