مقایسه عملکرد و شبیه‌سازی حرکت و جذب آب و الگوی پخش ریشه ذرت دانه‌ای در سامانه‌های آبیاری قطره‌ای سطحی و زیرسطحی و مالچ پلاستیکی

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

اهمیت ریشه و الگوی جذب آب از خاک توسط آن یکی از عوامل مؤثر در رشد و نمو گیاهان زراعی است. نحوه توزیع ریشه در خاک تحت شرایط مختلف زراعی متفاوت بوده و اعمال مدیریت‌های مناسب منجر به افزایش جذب آب توسط ریشه و افزایش کارایی مصرف آب و در نهایت عملکرد محصول خواهد شد. بدین منظور مطالعه‌ای با هدف بررسی تأثیر روش‌های آبیاری قطره‌ای زیر سطحی (Sb)، آبیاری قطره‌ای سطحی (S) و آبیاری قطره‌ای سطحی همراه با مالچ پلاستیکی (Sm)، که در مطالعات محدودی مورد توجه قرار گرفته است، بر روی عملکرد و کارایی مصرف آب و شبیه‌سازی حرکت آب و جذب ریشه با مدل HYDRUS-2D و خصوصیات آن در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 98-1397 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ارومیه انجام شد. بر اساس نتایج به دست آمده مشخص شد که تیمار (Sm) و (S) به ترتیب دارای بیشترین میزان عملکرد و کارایی مصرف آب به ترتیب به میزان 6/36 تن بر هکتار و 1/2 کیلوگرم بر مترمکعب بودند. همچنین بیشترین میزان حجم و وزن ریشه مربوط به تیمار (S) به ترتیب به میزان 6/325 گرم و 8/251 میلی‌لیتر بود. بر اساس شبیه‌سازی‌های صورت گرفته مشخص شد که تغییرات رطوبت در تیمار (S) بیشتر در سطح خاک اتفاق افتاده است ولی در تیمار (Sb) این تغییرات در عمق خاک و در تیمار (Sm) در یک عمق مشخص که فاصله کمی از سطح خاک دارد، دیده می‌شود.