شناسایی موانع و راهبردهای پذیرش نوآوری باز در کسب‌وکارهای اینترنتی: رویکرد نظریه داده‌بنیاد

doi
10.22034/sep.2026.2087088.1478
چکیده

شرکت‌های کوچک مبتنی بر اینترنت، اغلب با چالش‌های متعددی ازجمله کمبود چابکی برای همگام شدن با تغییرات سریع فناوری، فقدان تخصص لازم برای فرآیندهای نوآوری پیچیده، و نداشتن ظرفیت مالی برای پوشش هزینه‌های بالای نوآوری مواجه هستند. بااین‌حال، این شرکت‌ها می‌توانند از طریق همکاری‌های راهبردی با ذینفعان خارجی، بر موانع نوآوری غلبه کرده، زمان ورود به بازار را کاهش دهند و هزینه‌های عملیاتی خود را بهینه سازند. این پژوهش با اتخاذ رویکرد کیفی نظریه داده‌بنیاد، یک چارچوب نظری برای پذیرش موفقیت‌آمیز نوآوری باز در کسب‌وکارهای کوچک مبتنی بر اینترنت تدوین می‌کند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با شش تن از بنیان‌گذاران شرکت‌ها در تهران جمع‌آوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. این تحلیل منجر به شناسایی ۹ دسته اصلی و 7۷ زیردسته شد که فرآیند پذیرش نوآوری باز را تبیین می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهند که عواملی مانند فشار رقابتی و تغییرات فناورانه به‌عنوان محرک‌های علی عمل می‌کنند، درحالی‌که آگاهی مدیریتی، فرهنگ‌سازمانی و موانع داخلی بر فرآیند پذیرش تأثیر می‌گذارند. علاوه بر این، دسترسی به زیرساخت‌های نهادی و فناورانه، اجرای استراتژی‌های نوآوری باز مانند همکاری خارجی و اشتراک دانش را شکل می‌دهد که در نهایت منجر به نتایجی چون کاهش ریسک نوآوری، تسریع چرخه‌های نوآوری، بهبود دسترسی به دانش خارجی و افزایش مزیت رقابتی می‌شود.