تحلیل موانع توسعه نگهداری و تعمیرات پیش‌بینانه پایدار در تجهیزات صنعتی مجتمع‌های پتروشیمی با FDM-DEMATEL (یک مطالعه موردی)

نویسندگان

1

2 پردیس فارابی دانشگاه تهران

doi
10.22034/sep.2026.2090483.1504
چکیده

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل موانع استقرار نگهداری و تعمیرات پیش‌بینانه پایدار در تجهیزات صنعتی یک مجتمع پتروشیمی است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی–پیمایشی است. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه و با مشارکت شش خبره در صنعت پتروشیمی، که به روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند، گردآوری شد. ابتدا، 25 مانع اولیه استخراج‌شده از ادبیات در دو دور دلفی فازی ارزیابی شد که از میان آن‌ها، 21 مانع در پنج بعد سازمانی، اجتماعی، زیست‌محیطی، فناورانه و مالی تأیید شدند. سپس، روابط علّی–معلولی موانع با روش دیمتل در دو سطح تحلیل شد. نتایج نشان داد که موانع اجتماعی و فناورانه، به ترتیب با مقادیر تأثیر خالص 653/1 و 178/1، ابعاد علّی مدل هستند؛ درحالی‌که موانع زیست‌محیطی، سازمانی و مالی به ترتیب با مقادیر 737/1-، 816/0- و 278/0- در گروه ابعاد تأثیرپذیر قرار گرفتند. در سطح درون‌بعدی نیز، «عدم وجود استراتژی نگهداشت سبز» با مقدار 337/1، «عدم آگاهی از اهمیت نگهداری» با مقدار 634/0، «ناآگاهی ذی‌نفعان از نگهداشت سبز» با مقدار 143/1، «کمبود متخصص برای نگهداری فناوری سبز» با مقدار 731/0 و «نگرانی درباره توقف تولید» با مقدار 654/0، بیشترین تأثیر خالص را در میان عوامل علّی هر بعد داشتند و نقش بازدارنده در توسعه نگهداری و تعمیرات پیش‌بینانه پایدار در تجهیزات صنعتی مجتمع‌های پتروشیمی دارند. یافته‌ها بر ضرورت تدوین راهبرد نگهداشت سبز، ارتقای آگاهی و مهارت کارکنان و ذی‌نفعان، توسعه قابلیت‌های فناورانه و مدیریت ریسک توقف تولید تأکید دارد.