تحلیل و ارزیابی عوامل موثر بر تصادفات کاربران آسیبپذیر در معابر شهری با استفاده از استخراج قواعد انجمنی
نویسندگان
1 دانشیار، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
2 استادیار، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
3 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان، ایران
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
doi
10.22034/tri.2024.430837.3216چکیده
در راههای درونشهری تصادفات شدید ترافیکی بیشتر به کاربران آسیبپذیر نظیر عابرپیاده، دوچرخهسواران و موتورسیکلتسوران مربوط میشود. با توجه به عدم محافظت این کاربران نظیر آنچه وسیله نقلیه برای سرنشینان خود انجام میدهد، تصادفات کاربران آسیبپذیر غالباً با شدت زیاد همراه است. با توجه به اینکه در حال حاضر در دنیا بر حمل و نقل پایدار (پیادهروی و دوچرخهسواری) بسیار تأکید وجود دارد، لازم است تا نسبت به ایمنی این گروه از کاربران توجه ویژهای به ویژه شهرهای بزرگ داشت. برای این منظور لازم است تا شناخت و بینشی از تصادفات قبلی کاربران آسیبپذیر شکل بگیرد، تا بدین ترتیب بتوان نسبت به ارائۀ راهکار جهت کاهش و جلوگیری از رخداد حوادث مشابه در آینده جلوگیری نمود. در این مقاله از استخراج قواعد انجمنی، به عنوان یکی از زیرشاخههای علم یادگیری ماشینی جهت تعیین الگوهای مشترک پرتکرار و دارای قاعده در تصادفات پیشین عابران پیاده، دوچرخهسواران و موتورسیکلتسواران استفاده میشود. تحلیلها بر روی تصادفات شهر تهران به عنوان پرجمعیتترین شهر ایران با آمار بالای تصادفات منجر به فوت کاربران آسیبپذیر، در بازه زمانی سالهای 1397 تا 1399 صورت میگیرد. نتایج تحلیلها نشان میدهد که عمده تصادفات فوتی کاربران آسیبپذیر در شهر تهران مربوط به عابران پیاده و سپس موتورسوارن بوده است (بهترتیب 43 و 42 درصد). اکثر عابران پیادۀ فوت شده در گروه اتباع، افراد خیابانگرد و معتاد و پاکبانان زحمتکش شهرداری بوده است (با پشتیبانی 926/0). همچنین عمدۀ حوادث جرحی مربوط به برخورد وسیلۀ نقلیه با موتورسیکلت بوده است (با پشتیبانی 772/0). در تصادفات جرحی موتورسیکلت عامل شرایط محیطی و راه موثر نبوده و لیکن عامل انسانی در قالب عجله و شتاب بیمورد (با پشتیبانی 661/0) دارای اثرگذاری بالایی بوده است. انجام اقدامات مهندسی، قانونگذاری و اعمال قانون و فعالیتهای آموزشی میتواند نقش موثری در کاهش تصادفات فوتی عابران پیاده و جرحی موتورسیکلتسواران در شهر تهران داشته باشد.