تحلیل و ارزیابی عوامل موثر بر تصادفات کاربران آسیب‎پذیر در معابر شهری با استفاده از استخراج قواعد انجمنی

نویسندگان

1 دانشیار، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

2 استادیار، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

3 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان، ایران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

doi
10.22034/tri.2024.430837.3216
چکیده

در راه‌های درون‎شهری تصادفات شدید ترافیکی بیشتر به کاربران آسیب‎پذیر نظیر عابرپیاده، دوچرخه‎سواران و موتورسیکلت‎سوران مربوط می‎شود. با توجه به عدم محافظت این کاربران نظیر آنچه وسیله نقلیه برای سرنشینان خود انجام می‎دهد، تصادفات کاربران آسیب‎پذیر غالباً با شدت زیاد همراه است. با توجه به اینکه در حال حاضر در دنیا بر حمل و نقل پایدار (پیاده‎روی و دوچرخه‎سواری) بسیار تأکید وجود دارد، لازم است تا نسبت به ایمنی این گروه از کاربران توجه ویژه‎ای به ویژه شهرهای بزرگ داشت. برای این منظور لازم است تا شناخت و بینشی از تصادفات قبلی کاربران آسیب‎پذیر شکل بگیرد، تا بدین ترتیب بتوان نسبت به ارائۀ راهکار جهت کاهش و جلوگیری از رخداد حوادث مشابه در آینده جلوگیری نمود. در این مقاله از استخراج قواعد انجمنی، به عنوان یکی از زیرشاخه‎های علم یادگیری ماشینی جهت تعیین الگوهای مشترک پرتکرار و دارای قاعده در تصادفات پیشین عابران پیاده، دوچرخه‎سواران و موتورسیکلت‎سواران استفاده می‎شود. تحلیل‎ها بر روی تصادفات شهر تهران به عنوان پرجمعیت‎ترین شهر ایران با آمار بالای تصادفات منجر به فوت کاربران آسیب‎پذیر، در بازه زمانی سال‎های 1397 تا 1399 صورت می‎گیرد. نتایج تحلیل‎ها نشان می‎دهد که عمده تصادفات فوتی کاربران آسیب‎پذیر در شهر تهران مربوط به عابران پیاده و سپس موتورسوارن بوده است (به‎ترتیب 43 و 42 درصد). اکثر عابران پیادۀ فوت شده در گروه اتباع، افراد خیابان‎گرد و معتاد و پاکبانان زحمتکش شهرداری بوده است (با پشتیبانی 926/0). همچنین عمدۀ حوادث جرحی مربوط به برخورد وسیلۀ نقلیه با موتورسیکلت بوده است (با پشتیبانی 772/0). در تصادفات جرحی موتورسیکلت عامل شرایط محیطی و راه موثر نبوده و لیکن عامل انسانی در قالب عجله و شتاب بی‌مورد (با پشتیبانی 661/0) دارای اثرگذاری بالایی بوده است. انجام اقدامات مهندسی، قانون‌گذاری و اعمال قانون و فعالیت‌های آموزشی می‌تواند نقش موثری در کاهش تصادفات فوتی عابران پیاده و جرحی موتورسیکلت‌سواران در شهر تهران داشته باشد.