فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرریزهای جانبی یکی از مهمترین سازه‌های حفاظتی در بالادست سازه‌های نظیر سیفون معکوس و زیر گذر جاده‌ها در شبکه‌های آبیاری و زهکشی هستند. همچنین این سازه به‌عنوان سرریز انتهایی برای تخلیه آب مازاد ناشی از بهره برداری غیر صحیح آبگیرهای بالادست در انتهای کانال های اصلی قرار می‌گیرد. این سازه برای برداشت مقدار معینی آب از رودخانه یا کانال بطور پیوسته و بصورت ثقلی از اهمیت ویژه ای برخوردار می‌باشد. مقاطع دایره‌ای به جهت تکنولوژی ساخت لوله‌های GRP به قطرهای زیاد حتی بیشتر از 4 متر دارای کاربردهای زیادی در صنعت آبرسانی هستند و به جهت هزینه کم نسبت به مقاطع معمول که نیاز به خاکریزی و متراکم کردن خاک دارند، دارای اولویت هستند. در این تحقیق با استفاده از داده‌های آزمایشگاهی و حل عددی در حالت جریان بصورت آزاد در لوله روابطه جدیدی بر اساس عمق بحرانی جریان بالادست برای تعیین ظرفیت تخلیه سرریز‌های جانبی در کانال‌های دایره‌ای (لوله) در حالات بحرانی و فوق بحرانی ارائه شده است. این رابطه به پارامترهای موثر از قبیل P/y1 ، ارتفاع تاج سرریز به عمق جریان در ابتدای سرریز، ارتفاع جریان روی تاج سرریز به ارتفاع سرریز ((y1-p)/p) و عمق بحرانی جریان گذرنده روی تاج سرریز بستگی دارد.