فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منطقۀ سۀ شهری در بخش جنوبی ساری، در معرض خطرپذیری لرزه­ای بالایی قرار دارد. با توجه به اهمیت شناخت آسیب‌پذیری­های موجود در برنامۀ کاهش خطرپذیری لرزه­ای، در مقاله حاضر به بررسی و شناسایی عوامل کلیدی آسیب‌پذیری مسکن در برابر زلزله احتمالی پرداخته می‌شود. نتایج حاصل از این تحقیق را می‌توان در تدوین راهبردهای کاهش خطرپذیری پیش از وقوع زلزله و نیز در بازسازی مسکن پس از زلزله به منظور جلوگیری از تکرار شرایط پیشین استفاده کرد.در مقالۀ حاضر پس از بررسی نظریه‌های موجود و شناسایی مهم‌ترین ابعاد آسیب‌پذیری مسکن (کالبدی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، و قانونی)، عوامل ایجاد آن در هر یک از ابعاد مذکور، ضمن سنجش نظریات متخصصان و مسئولین، استخراج می‌شود. در ادامه عوامل شناسایی‌شده از طریق مصاحبه با مردم محلی و مشاهدات دقیق میدانی اولویت‌بندی و از میان آن­ها عوامل کلیدی آسیب‌پذیری مسکن در منطقۀ سۀ ساری استخراج می‌گردد. این تحقیق با روش نمونۀ موردی و با استفاده از ابزار مشاهده و مصاحبۀ نیمه‌ساخت‌یافته انجام و انتخاب نمونه­ها بر اساس نمونه‌گیری نظری و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون صورت می­گیرد.از مجموع بررسی­ها ده عامل با عنوان عوامل کلیدی آسیب­پذیری مسکن در منطقۀ سۀ شهر ساری شناخته شده است. این عوامل شامل بی‌تفاوتی مردم نسبت به زلزله، باورهای غلط اهالی، ناآگاهی مردم و استادکاران محلی نسبت به مسائل فنی ساخت، ضعف در اجرای مقررات ساخت‌وساز، سودجویی، محدودیت­های مالی، نیاز به ارزش افزوده، بی­اعتمادی مردم به متخصصین، و نیز بی­اعتمادی آن­ها نسبت به مسئولین است که در قالب چهار مضمون 1) ضعف آگاهی، 2) ضعف اقتصادی، 3) حکمروایی ضعیف، و 4) بی­اعتمادی دسته‌بندی می‌شوند. عوامل مذکور بیانگر ضرورت تمرکز به ابعاد اجتماعی و سازمانی مسکن اقشار کم­درآمد شهری، به منظور کاهش خطر­پذیری زلزله در منطقۀ مورد مطالعه، است.