بازنمایی ارزش مبادله در آینۀ ارزش نشانه‌ای

نویسندگان

1 پژهشکده غرب شناسی و علم پژوهی پژوهشگاه علوم انسانی و فرهنگ

2 دانشکده ادبیات و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.29252/kj.2021.213944.0
چکیده

ژان بودریار (2007–1929) یکی از چهره‌های رویکرد پساساختارگرایی‌ست و موضع نظری قابل‌توجهی نسبت به امر واقع و مسائل اجتماعی دارد. در دیدگاه او، امر واقع دارای وجهی برساختی است که در بطن نظام زبانی شکل می‌گیرد و تنها به‌واسطۀ نظام نشانه‌شناختی قابل‌تبیین و درک است. به همین دلیل، نشانه در نظام اندیشۀ او مرکزیت دارد و همۀ مفاهیم در رابطه با آن بازتولید می‌شوند. او براساسِ این نظام فکری به بازتوضیح مفاهیم اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در جامعۀ سرمایه‌داری می‌پردازد و بر نابسندگی مفاهیم ارائه‌شدۀ پیشین در تحلیل موردمطالعه‌اش، با توجه به ابعادِ تحولات فرهنگی و اجتماعی، تأکید می‌کند. در این مقاله، «ارزش نشانه‌ای»، به‌عنوانِ مفهوم بنیادیِ نظریۀ او در تحلیل جامعۀ سرمایه‌داری و در راستای نقد نشانه‌شناختی‌اش بر مفهوم «ارزش مبادلۀ» مارکس، واکاوی می‌شود.