اطوار معنای آثار در تاریخ معماری با تکیه بر آموزه های هرمنوتیک اریک هیرش
نویسندگان
1 دانشجوى دکترى دانشکدة هنر و معمارى دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد دانشکدة هنر و معمارى، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
این مقاله دربارة معنا در تاریخ معماری است. تاریخ معماری نحوی تاریخ است و فیلسوفان متأخر تاریخ نوشتن تاریخ چیزها را مرادف جستوجوی معنای آنها دانستهاند. بنا بر این میتوانیم نوشتن تاریخ معماری را نیز کنشی بدانیم که در جستجوی معنای موضوع توجهش است. یکی از موضوعات معمول و مقبول تاریخ معماری آثار معماری است. پس تاریخ معماری کنشی است در جهت کشف معنای آثار معماری. معنا و کنشی که به فهم آن میانجامد، یعنی تفسیر، تاریخ و تاریخنگاری را با هرمنوتیک پیوند داده است. هرمنوتیک دانش عهدهدار بررسی مسائل مربوط به تفسیر و معناست. در مقالة حاضر از اطوار معنای آثار معماری در کار تاریخ معماری پرسیدهایم و از آراء اریک هیرش، یکی از عالمان بنام هرمنوتیک، دربارة معنا و تفسیر بهره گرفتهایم. از این رو، پس از شرح مفردات پرسشمان به بررسی آراء هیرش دربارة اطوار معنای متن ملفوظ پرداختهایم. سپس با نظر به شباهتها و تفاوتهای اثر معماری با متن ملفوظ، تلاش کردهایم اطوار معنای آثار معماری در کار تاریخ معماری را برشمریم. بنا به نظر هیرش معنای (meaning) متن ملفوظ غیر از معنای تاریخی (significance) آن است. او میگوید بیتوجهی به این تمایز تعیینکننده سبب مغالطات فراوان در تاریخ هرمنوتیک در باب معنای متن شده است. ما با بهره گرفتن از ایدة تمایز معنا و معنای تاریخی متن ملفوظ در نزد هیرش، دو طور معنای آثار معماری را از هم تمیز دادیم: معنای اثر معماری که همان مقصود پدیدآورندگانش است و با کارکرد آثار معماری عجین است؛ معنای تاریخی اثر معماری که نتیجة ورود اثر معماری به جریان رویدادها در مسیر تاریخ است. پس از شرح این دو طور معنا از واسطههایی گفتیم که مقصود پدیدآورندگان آثار معماری را در کالبد آنها به ظهور میرساند و از این رو با آثار معماری در نسبتی مشابه نسبت زبان با متن ملفوظ قرار میگیرند.
