تخمین معکوس ضریب زبری مانینگ با استفاده از مدل WinSRFR و بررسی تغییرات آن در رخدادهای مختلف آبیاری

نویسندگان

1 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده کشاوزی دانشگاه تهران

3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران

doi
چکیده

روش‌های مختلفی به منظور تخمین ضریب زبری مانینگ توسعه یافته است که از این بین روش‌ معکوس کاربرد فراوانی دارد. این تحقیق با هدف تخمین معکوس ضریب زبری مانینگ و ضرایب نفوذ معادله کوستیاکف-لوئیس با استفاده از مدل WinSRFR در آبیاری جویچه ای و بررسی تغییرات آن‌ها در آبیاری‌های مختلف انجام شد. بدین منظور دو دبی ورودی (به طور متوسط 27/0 و 53/0 لیتر بر ثانیه)، دو دور آبیاری (5 و 10 روز)، دو مزرعه با بافت خاک متفاوت (E و F) و در سه واقعه آبیاری (اول تا سوم) و در سه تکرار در نظر گرفته شد. خطای مدل در تخمین زمان پیشروی، زمان پسروی و حجم آب نفوذ یافته با استفاده از شاخص‌های آماری خطای نسبی (RE)، ریشه دوم میانگین مجذور خطا (RMSE) و ریشه دوم میانگین مجذور خطای نرمال شده (NRMSE) بررسی شد. مقادیر این شاخص‌ها در تخمین زمان پیشروی در مزرعه E به ترتیب 44/0 درصد، 21/0 دقیقه و 11/1 درصد در مجموع هر سه رخداد آبیاری تعیین شد. همچنین مقادیر این شاخص‌ها به ترتیب 58/1 درصد، 25/5 دقیقه و 78/2 درصد در زمان پسروی و 59/0 درصد، 05/5 لیتر و 50/0 درصد در حجم آب نفوذ یافته به دست آمد. خطای تخمین زمان پیشروی و پسروی در مزرعه F کمتر بود که این نتایج دقت بسیار خوب روش تخمین معکوس را در تعیین ضریب زبری مانینگ نمایان کرد. نتایج همچنین نشان داد که در مزرعه E حداقل و حداکثر مقدار ضریب زبری مانینگ به ترتیب 017/0 و 34/0 و به طور متوسط 075/0 در مجموع هر سه رخداد آبیاری بود و در مزرعه F ضریب زبری مانینگ در هر سه رخداد آبیاری حداقل 015/0، حداکثر 09/0 و به طور متوسط 041/0 برآورد شد.