تحلیل فضایی قابلیت پیادهروی - مطالعۀ موردی: منطقۀ 6 شهر تهران
نویسندگان
1 دانشجوى دکتری برنامه ریزی محیط زیست، دانشکدة محیط زیست، دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشکدة محیط زیست، دانشگاه تهران
3 دانش آموختة دکترى برنامه ریزى محیط زیست، دانشکدة محیط زیست، دانشگاه تهران
doi
چکیده
قابلیت پیادهروی یک مفهوم برجسته و نوپا در ادبیات محیط انسانساخت و سلامت عمومی است، که آن را سنجهای برای تعیین درجۀ زیرساخت محله در تشویق شهروندان به پیادهروی تعریف میکنند. تاکنون مطالعات بسیاری در زمینۀ میزان تحرک فیزیکی شهروندان و قابلیت پیادهروی انجام شده است؛ اما در اغلب آنها رابطۀ ویژگیهای محیط فیزیکی و میزان پیادهروی در مقیاس محلهای بررسی شده است. در اندکی نیز قابلیت پیادهروی محدودهای معین از شهر (مقیاس میانی) را ارزیابی ذهنی کردهاند. با توجه به اهمیت بالای شناخت وضع موجود قابلیت پیادهروی در سطح شهر، به منظور توسعۀ شبکۀ دسترسی پیاده و در فقدان روش مناسب در این زمینه، پژوهشگران در این پژوهش به دنبال عرضۀ روشی مناسب برای ارزیابی عینی و تجزیهوتحلیل کمّی مکاندار قابلیت پیادهروی، با قدرت تفکیک بالا، برای شبکۀ دسترسی در مقیاس میانی هستند. به این منظور، ابتدا پایگاه دادۀ جغرافیایی برای منطقۀ 6 شهر تهران، برای مطالعۀ موردی، گردآوری و تهیه شد. سپس پیشینۀ تحقیق و ادبیات پژوهش مرور و معیارهای مؤثر بر قابلیت پیادهروی انتخاب گردید. همچنین برای هر یک از معیارها با استفاده از روشهای تحلیل شبکه و یا آمار فضایی، لایههای اطلاعاتی تهیه گردید. سپس با استفاده از فرایند تحلیل سلسلهمراتبی، این لایهها وزندهی شد. در نهایت لایههای اطلاعاتی تلفیق و نقشۀ قابلیت پیادهروی برای کل منطقۀ 6 شهر تهران تهیه و شاخص قابلیت پیادهروی به تفکیک محلات برآورد گردید. بر اساس نتایج بهدستآمده، از روشهای تحلیل مکانی، مانند روشهای موجود در آمار فضایی و تحلیل شبکه، میتوان به طور مؤثری برای ارزیابی عینی قابلیت پیادهروی در مقیاس میانی استفاده کرد.
