مدلسازی دو بُعدی آبشویی نمک ها در نیمرخ خاک بین دو زهکش
نویسندگان
1 دکترای آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.
doi
چکیده
مدلسازی آبشویی در شرایط عدم یکنواختی آبشویی نمکها در نیمرخ خاک، یکی از چالشهای شوریزدایی بهشمار میرود. شوری نهایی در نیمرخ خاک بین دو زهکش، در دو بُعد عمق خاک و فاصله از زهکش دارای مقادیر متفاوتی میباشد. لذا تخمین مقادیر شوری در نیمرخ خاک، نیازمند مدلسازی دو بُعدی آبشویی میباشد. در این پژوهش، دادههای مورد نیاز مدلسازی با اجرای عملیات آبشویی نیمرخ خاک در مدل فیزیکی با ابعاد (ارتفاع×عرض×طول) 1×5/0×2 متر تهیه شد. در مدل مذکور، شرایط زهکشی خاک برای نصف فاصلهی بین دو زهکش ایجاد شد. هدف از پژوهش، مقایسهی روابط یک بُعدی (بُعد عمق خاک) و دو بُعدی (بُعد عمق خاک و فاصله از زهکش) در مدلسازی آبشویی بود. مدلها شامل توابع خطی، نمایی، لگاریتمی، درجه دوم و توانی بود که بهعنوان مدلهای رگرسیونی انتخاب شدند. نتایج نشان داد در مدلسازی یک بُعدی، ضریبR^2 برای توابع خطی، نمایی، لگاریتمی، درجه دوم و توانی به ترتیب برابر با 392/0، 557/0، 404/0، 406/0 و 562/0 بود. اما در مدلسازی دو بُعدی، بهترتیب برابر با 796/0، 94/0، 55/0، 614/0 و 587/0 شد. بنابراین افزایش ضریب R^2 در مدلسازی دو بُعدی، نشاندهندهی افزایش اعتبار در مدلسازی آبشویی بود. در ارزیابی مدلهای دو بُعدی، از نظر آمارههای ME، RMSE، R^2، R_adj^2 و EF، بهترتیب مدلهای نمایی و خطی بهعنوان مدل بهینه انتخاب شد. دستاورد کلی این بود که برای مدلسازی آبشویی در نیمرخ خاک بین دو زهکش، استفاده از مدل دو بُعدی معرفی شده در این پژوهش دارای کارایی بهتری نسبت به مدل یک بُعدی بود.