خانۀ بغدادی در کرمانشاه، نمودی از تعاملات فرهنگی-بازرگانی دو ملت ایران و عراق در عصر قاجار

نویسندگان

1 استاد دانشکدة معمارى، پردیس هنرهاى زیبا، دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد معمارى دانشگاه تهران، پردیس بین المللى کیش

doi
چکیده

شریان‌های ارتباطی و مسیرهای مواصلاتی هر کشور در وفاق با سایر ممالک علاوه بر جنبه‌های سیاسی و بازرگانی، تأثیراتی شگرف را در فرهنگ جوامع بر جای می‌گذارند و سبب شکوفایی عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی جامعه می‌گردند. در عصر قاجار شهر کرمانشاه یکی از مراکز اصلی تبادلات اقتصادی کشور محسوب می‌شد و با کشور همسایۀ خود (عراق) تعاملات فرهنگی، اقتصادی، و اجتماعی کثیری داشت. این تعاملات موجب تغییر در جامعۀ شهری این ناحیه شدند که نمود بارز آن را در معماری خانه‌های شاخص شهر می‌توان مشاهده کرد. در پژوهش پیش روی دلایل حضور معماری مسکونی بغداد در کرمانشاه قرن نوزدهم و عوامل تحول‌آفرین در این گونۀ نوینْ واکاوی و این مطلب به کمک عوامل فرهنگی و اقتصادی تأثیرگذار ریشه‌یابی می‌شود، بدین منظور با روش تاریخی به مطالعۀ یافته‌ها پرداخته خواهد شد و درنهایت مشخص می‌گردد که تجار کلیمی شهر بغداد الگوی معماری و فرهنگ خویش را به این ناحیه منتقل کرده‌اند و با تغییراتی، که از یک جهت به دلیل الزامات دینی و اقلیمی و از جهت دیگر به سبب مواجهه و تلفیق با معماری ایرانی در این ساختارها ایجاد کردند، به فرمی جدید دست یافتند که در نوع خود نمونه‌ای منحصر به فرد و یگانه است.