شناخت عوامل مؤثر در آفرینش محیط های شفابخش
نویسندگان
1 استادیار دانشکدة معمارى، پردیس هنرهاى زیبا، دانشگاه تهران
2 کارشناس ارشد معمارى، دانشگاه تهران
doi
چکیده
در دنیای کنونی، با توجه به تغییر در پاسخگویی به نیازهای جوامع بشری، توجه بیشتری به تأثیر حیاتی فضاهای اطراف، خصوصاً فضاهای درمانی، معطوف گشته است. در یک فضای درمانی، هنگام مبارزۀ بیمار با بیماری، محدود شدن اجباری او، احساس بیپناهی، نگرانی در مورد مخارج پزشکی، و درنتیجه تشخیص بیماری و عمل جراحی دست به دست هم داده و او را تحت فشار روانی شدید میگذلرد. بنا بر این لازم است در ساماندهی محیطهای درمانی مقولاتی، چون ایجاد رابطه فرهنگی، تخفیف ترس، ایجاد صمیمیت، و شادیبخش بودن محیطهای درمانی، به اهداف اصلی تبدیل شود. از این رو امروزه در معماری مراکز درمانی باید از عملکردگرایی صرف به ایجاد محیطهای شفابخش تغییر جهت داد. با بهرهگیری از روش توصیفی و بر اساس تحلیل منطقی در حوزههای مرتبط با دانش روانشناسی محیطی مبتنی بر روش تجربی و همچنین مطالعه از نوع تحلیلی و محتوایی، این مطلب آشکار گردید که از مهمترین ارکان ایجاد محیطهای شفابخش توجه به عوامل مختلف در طراحی فضاهای داخلی آنها است، به گونهای که، از طریق طراحی فضاهای داخلی، ارتباط بهتری با فضای خارج و کادر درمانی داشته باشند. امکان بهرهمندی از محیط طبیعی و آثار هنری در داخل فضای درمانی، همچنین چیدمان و آرایش مبلمان به تلطیف محیط و درنهایت کاهش میزان رواننژندی بیماران میانجامد. در این مقاله با بیان مدلی مفهومی و الگویی جامع در شفابخشی محیطهای درمانی نشان داده میشود که، به کمک بهرهگیری از قابلیتهای محیط کالبدی، از طریق طراحی میتوان فشارهای وارده بر بیمار را تخفیف داد و در کاهش مهمترین هدف محیطهای شفابخش، یعنی استرس و اضطراب، دست یافت.
