گونه‌شناسی تهدیدهای هیبریدی و کاربست آن در سطوح امنیت ج.ا.ایران

نویسندگان

1 استادیار دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
چکیده

تهدیدهای هیبریدی با استفاده از هم­افزایی تهدیدها و ابزارهای نظامی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی با هدف ایجاد بی­ثباتی در کشور هدف به­صورت هم‌زمان اجرا می­گردد. رویکرد تهدیدهای هیبریدی از تخریب­محور به تأثیرمحور تغییر یافته است. امنیت ملی عبارت از توان یک ملت در فائق آمدن بر تهدیدهای چندوجهی و بقای آن به‌عنوان یک «دولت- ملت» در هر زمان با به­کارگیری همه ابزارهای اعمال سیاست است. مسئله اصلی این مقاله شناسایی تهدیدهای هیبریدی است، هدف اصلی آن تبیین انواع تهدیدهای هیبریدی در سه سطح ملی، منطقه­ای و بین­المللی است. ابزار گردآوری پرسشنامه و اسناد و مدارک است که به روش توصیفی– تحلیلی و پیمایشی انجام شده و از نوع کاربردی است. جامعه نمونه 83 نفر و روش جمع­آوری اطلاعات کتابخانه­ای و پرسشنامه است. در این تحقیق تعداد 30 تهدید هیبریدی در سه سطح احصاء گردید. سطح بین­الملل 21 تهدید، ملی 11 تهدید و منطقه­ای 9 تهدید. تعداد 11 تهدید هم‌زمان در دو سطح فعال می­باشند. بیشترین تهدید در سطح بین­الملل وجود دارد. تهدیدهای هیبریدی از نظر گونه، به چهار بُعد تقسیم شده­اند: بُعد نظامی 16 نوع تهدید، بُعد سیاسی 14 نوع، بُعد اجتماعی 10 نوع و بُعد اقتصادی 5 نوع تهدید. تعداد 15 نوع از تهدیدهای هم‌زمان دارای دو نقش می­باشند. تهدیدهای مؤثر عبارت‌اند از: شکاف راهبردی، مشروعیت­سازی اقدامات آمریکا علیه ایران، مشروعیت­زدایی از ایران، بی‌ثباتی داخلی، کاهش استحکام داخلی، نفوذ، تضعیف ارکان نظام، تبدیل مطالبات مردمی به نافرمانی مدنی، ناامن‌سازی، تهی­سازی از درون، فشار از بیرون، تضمین امنیتی برای دشمنان ایران، تضعیف محور مقاومت، توزیع و فرسایش توان سایبری، انهدام زیرساخت‌ها، عملیات اطلاعاتی، واپایش مداوم صحنه، تحریم­های فلج­کننده، اجماع­سازی، ائتلاف‎سازی و منزوی­سازی، امنیتی کردن موضوع ایران، بی­ثباتی امنیتی و منطقه­ای، طرح خاورمیانه بزرگ، جنگ نیابتی، کاهش جمعیت، تهدیدهای شناختی، سرباز هوشمند و استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در منطقه